Nhận biết Nhiễm trùng đường tiết niệu (UTI) ở chó: Triệu chứng chính và phương pháp điều trị

Nếu bạn từng trải qua một nhiễm trùng đường tiết niệu, bạn hiểu cảm giác khó chịu mà nó gây ra. Chó cũng gặp phải cùng một sự khó chịu khi chúng phát triển các nhiễm trùng này. Theo nghiên cứu thú y, nhiễm trùng đường tiết niệu do vi khuẩn chiếm một trong những tình trạng nhiễm trùng được chẩn đoán phổ biến nhất ở chó, ảnh hưởng đến khoảng 14% chó trong một số giai đoạn của cuộc đời. Hiểu cách nhận biết các triệu chứng UTI ở chó, nguyên nhân gây ra chúng và cách xử lý có thể giúp bạn bảo vệ sức khỏe của thú cưng.

Hiểu cách UTI phát triển ở chó

Nhiễm trùng đường tiết niệu xảy ra khi vi khuẩn xâm nhập vào bất kỳ thành phần nào của hệ tiết niệu của chó bạn—bàng quang, thận, niệu đạo hoặc ở chó đực, tuyến tiền liệt. Nhiễm trùng thường bắt đầu khi vi khuẩn tiếp xúc với niệu đạo và di chuyển lên vào bàng quang.

Cơ thể chó có các cơ chế phòng vệ tự nhiên để chống lại các tác nhân gây viêm: nước tiểu có tính axit, hệ miễn dịch hoạt động tốt, và khả năng của bàng quang loại bỏ lớp niêm mạc và tiêu diệt các tế bào vi khuẩn. Tuy nhiên, khi các hàng rào bảo vệ này yếu đi, vi khuẩn có thể thiết lập và sinh sôi, gây ra nhiễm trùng.

Tình huống phổ biến nhất là phân hoặc vi khuẩn từ da tiếp xúc với niệu đạo. Chó cái thường gặp UTI nhiều hơn chó đực, chủ yếu vì lỗ niệu đạo của chúng nằm gần hậu môn hơn nhiều. Ngoài ra, chó bị bắt buộc giữ nước trong thời gian dài hoặc có vệ sinh kém quanh vùng sinh dục—nơi vi khuẩn có thể tích tụ trong lông rối hoặc bụi bẩn—đối mặt với nguy cơ cao phát triển các nhiễm trùng này.

Các triệu chứng cần theo dõi

Một yếu tố phức tạp của UTI ở chó là các triệu chứng không phải lúc nào cũng biểu hiện rõ ràng. Nhiều nhiễm trùng không được phát hiện cho đến khi bác sĩ thú y khám và phát hiện trong quá trình kiểm tra các vấn đề sức khỏe khác. Sự chậm trễ trong nhận biết này có thể dẫn đến các biến chứng phát triển.

Khi các triệu chứng xuất hiện, chúng thường bao gồm:

• Nước tiểu đục, có màu khác thường hoặc có mùi hôi
• Có máu trong nước tiểu
• Khó khăn hoặc rặn khi đi tiểu
• Tiếng kêu hoặc rên rỉ khi đi tiểu
• Đi tiểu nhiều lần với lượng ít hơn bình thường
• Tai nạn trong nhà bất ngờ ở chó đã huấn luyện đi vệ sinh đúng cách
• Liếm quá mức vùng sinh dục

Các triệu chứng nghiêm trọng hơn cho thấy nhiễm trùng đã lan rộng—có thể đến thận hoặc tuyến tiền liệt—bao gồm sốt, mất cảm giác thèm ăn và nôn mửa. Những triệu chứng này cần được chăm sóc y tế ngay lập tức.

Cần lưu ý rằng nhiều bệnh lý nghiêm trọng khác cũng có thể gây ra các triệu chứng tương tự, bao gồm ngộ độc, bệnh thận, ung thư, sỏi tiết niệu, tiểu đường và bệnh tuyến giáp. Chính vì vậy, chẩn đoán của bác sĩ thú y là điều cần thiết thay vì tự chẩn đoán tại nhà.

Những chú chó dễ mắc UTI nhất

Ngoài giới tính, còn có nhiều yếu tố làm tăng khả năng mắc UTI của chó. Bao gồm:

• Nếp gấp da quá nhiều quanh bộ phận sinh dục
• Dị tật giải phẫu của hệ tiết niệu
• Di truyền
• Chấn thương tủy sống
• Mức độ căng thẳng cao
• Tiểu không tự chủ
• Các vấn đề sức khỏe đã có từ trước

UTI mãn tính hoặc tái phát thường báo hiệu một vấn đề y tế tiềm ẩn cần được chú ý. Các tình trạng làm tăng khả năng mắc gồm viêm bàng quang, sỏi thận hoặc bàng quang, ung thư, bệnh Cushing, tiểu đường và tuyến tiền liệt phì đại.

Một số giống chó có nếp gấp da rõ rệt—bao gồm Pug, Bulldog Anh, Bulldog Pháp, Bichon Frise, Shih Tzu và Yorkshire Terrier—đối mặt với nguy cơ cao hơn do cấu trúc giải phẫu của chúng tạo điều kiện cho vi khuẩn tích tụ.

Chó già, đặc biệt là trên 7 tuổi, gặp phải UTI thường xuyên hơn. Các bệnh liên quan đến tuổi như tiểu đường và bệnh thận, kết hợp với thay đổi hệ miễn dịch tạo ra nước tiểu ít đặc hơn (ít hiệu quả trong việc loại bỏ vi khuẩn), khiến thú cưng lớn tuổi dễ mắc các nhiễm trùng này hơn.

Quá trình chẩn đoán và các phương pháp điều trị

Không bao giờ tự chẩn đoán UTI mà không có sự đánh giá của bác sĩ thú y chuyên nghiệp. Bác sĩ sẽ tiến hành khám toàn diện và điều tra các nguyên nhân tiềm ẩn—đặc biệt quan trọng nếu chó của bạn bị nhiễm trùng tái phát.

Chẩn đoán thường bao gồm phân tích nước tiểu để đo:

• Độ cô đặc và pH của nước tiểu
• Có ketone, glucose hoặc bilirubin không
• Mức protein
• Máu hoặc tinh thể

Tùy theo kết quả, bác sĩ có thể đề nghị thêm các xét nghiệm như cấy nước tiểu, xét nghiệm máu, siêu âm hoặc X-quang.

Các trường hợp UTI đơn giản thường phản ứng tốt với điều trị kháng sinh. Amoxicillin là thuốc phổ biến nhất được kê đơn, có dạng lỏng hoặc viên để dùng tại nhà, mặc dù thuốc tiêm có thể được cung cấp cho chó kháng thuốc với thuốc uống. Thuốc giảm đau thường đi kèm với kháng sinh, và bổ sung probiotic thường giúp ngăn ngừa rối loạn tiêu hóa do kháng sinh tiêu diệt vi khuẩn có lợi trong ruột.

Các trường hợp phức tạp hoặc liên quan đến các vấn đề nền cần điều trị đồng thời cả nhiễm trùng và nguyên nhân gốc rễ, có thể bao gồm thay đổi chế độ ăn theo toa, phẫu thuật hoặc theo dõi thú y lặp lại.

Chi phí điều trị UTI ở chó

Chi phí điều trị thay đổi đáng kể dựa trên vị trí, phòng khám thú y, kích thước chó, mức độ nghiêm trọng của nhiễm trùng và các vấn đề nền. Chi phí điển hình cho chẩn đoán và điều trị cơ bản bao gồm:

• Khám thú y ban đầu: 45$ - 105$
• Phân tích nước tiểu: 75$ - 115$
• Cấy nước tiểu: 170$ - 350$
• Thuốc kháng sinh (Amoxicillin): 35$ - 75$
• Thuốc giảm đau: 30$ - 75$
• Bổ sung probiotic: 15+

Các trường hợp phức tạp hơn có thể phát sinh thêm chi phí:

• Chế độ ăn điều trị theo toa: 40$ - 100$ mỗi túi
• Phẫu thuật chỉnh sửa: 1.000$ - 3.000$
• Các lần khám thú y theo dõi: 50$ - 150$ mỗi lần

Các vấn đề sức khỏe nền cần điều trị đồng thời sẽ làm tăng đáng kể tổng chi phí. Một số chính sách bảo hiểm thú cưng có thể bao gồm chẩn đoán và điều trị UTI, mặc dù một số nhà cung cấp coi UTI tái phát trong vòng một năm sau điều trị trước đó là tình trạng đã có từ trước và từ chối chi trả. Hãy xem xét kỹ các điều khoản trong chính sách của bạn nếu chó của bạn có nguy cơ cao mắc UTI.

Các biện pháp bảo vệ để phòng ngừa UTI ở chó

Nhiều chiến lược thực tế giúp giảm nguy cơ nhiễm trùng của chó. Duy trì lịch trình đi vệ sinh đều đặn giúp ngăn ngừa giữ nước tiểu—một yếu tố nguy cơ chính. Vệ sinh tốt là điều cần thiết: giữ lông vùng sinh dục cắt tỉa gọn gàng, lau khô kỹ sau khi tắm, và lau sạch vùng sinh dục của chó cái sau khi đi tiểu bằng khăn lau không mùi giúp ngăn vi khuẩn tích tụ.

Các biện pháp phòng ngừa bổ sung bao gồm:

• Đảm bảo luôn có nước sạch, tươi để uống
• Cung cấp các lần đi vệ sinh đều đặn trong ngày
• Giữ cân nặng khỏe mạnh để tránh nếp gấp da sâu hơn
• Không trì hoãn các cuộc khám định kỳ với bác sĩ thú y
• Điều trị kịp thời bất kỳ vấn đề sức khỏe nào làm tăng nguy cơ UTI

Những thói quen nhất quán này giúp giảm đáng kể khả năng nhiễm trùng, đặc biệt ở những chú chó không có yếu tố di truyền sẵn có.

Các lưu ý đặc biệt cho chó già

Chó già cần khám thú y hai lần mỗi năm để kiểm tra UTI và các bệnh lý khác làm tăng nguy cơ nhiễm trùng. Các bệnh liên quan đến tuổi như tiểu đường, bệnh thận và bệnh Cushing, cùng với thuốc ức chế miễn dịch, khiến chó lớn tuổi dễ mắc UTI hơn nhiều.

Hành động khi nghi ngờ chó bị UTI

Nhiễm trùng đường tiết niệu ở chó xảy ra khi vi khuẩn xâm nhập thành công vào hệ tiết niệu. Chó cái, chó già và những chó có nhiều da quanh vùng sinh dục có khả năng mắc cao hơn, cũng như chó mắc bệnh tiểu đường hoặc sỏi tiết niệu. Trong khi các triệu chứng phổ biến bao gồm nước tiểu đục, có máu hoặc có mùi hôi, thì nếu không được điều trị, nhiễm trùng có thể tiến triển thành các biến chứng nghiêm trọng ảnh hưởng đến chức năng thận và sức khỏe tổng thể.

Nếu bạn nghi ngờ chó của mình bị UTI dựa trên các thay đổi hành vi hoặc triệu chứng thể chất, hãy đặt lịch hẹn khám thú y ngay lập tức. Chẩn đoán sớm và điều trị kháng sinh phù hợp giúp ngăn ngừa bệnh tiến triển thành các tình trạng nghiêm trọng hơn và giảm thiểu sự khó chịu cho thú cưng của bạn.