Chỉ tuyển những thiên tài toán học, 30 người chiếm 30% thị phần giao dịch điện lực châu Âu! Công ty định lượng này đã làm thế nào?

Nếu bạn bước vào trụ sở chính của Second Foundation đặt tại Praha, bạn sẽ nghĩ rằng mình đã lạc vào một câu lạc bộ mê khoa học viễn tưởng hoặc một trại huấn luyện chuẩn bị cho kỳ thi Toán Quốc tế (IMO).

Ở đây không có sự ồn ào của phòng giao dịch truyền thống hay tiếng chuông điện thoại, chỉ có tiếng gõ bàn phím. Tuy nhiên, chính nhờ một công ty gồm những thiên tài toán học đam mê giải đố như vậy, trong vòng chưa đầy năm năm, họ đã nổi lên và thống trị thị trường giao dịch điện lực khó dự đoán nhất châu Âu.

Khi truyện khoa học viễn tưởng trở thành hiện thực: Đây là “Căn cứ thứ hai”

Tên gọi Second Foundation, lấy cảm hứng từ tác phẩm kinh điển của nhà văn khoa học viễn tưởng Mỹ Isaac Asimov trong bộ series “Vũ trụ Galaxia: Căn cứ”.

Trong tác phẩm của Asimov, những nhà khoa học thông minh nhất tụ họp tại “End of the Galaxy”, còn một tổ chức bí mật mang tên “Căn cứ thứ hai” do “Người phát ngôn đầu tiên” có sức mạnh tinh thần lãnh đạo, âm thầm kiểm soát mọi thứ.

Công ty trong thực tế này đã hoàn toàn tái hiện cài đặt trong truyện. Mỗi nhân viên mới vào làm đều nhận được một cuốn tiểu thuyết “Căn cứ”; phòng họp của công ty được đặt tên là “End of the Galaxy”; còn đồng sáng lập kiêm CEO Vojtech Kacena còn bị đùa là “Người phát ngôn đầu tiên” trong nội bộ công ty.

Nhưng đây không chỉ là một sự lãng mạn của những người đam mê công nghệ, mà còn là cốt lõi của văn hóa doanh nghiệp. Kacena thẳng thắn chia sẻ rằng họ tìm kiếm những “thiên tài” đã rèn luyện khả năng phân tích đỉnh cao qua các kỳ thi Toán Quốc tế. Ông còn tự hào tuyên bố rằng, số huy chương vàng Olympic Đông Âu của Second Foundation nhiều hơn cả Citadel và Jane Street, những quỹ đầu tư định lượng nổi tiếng.

“Chúng tôi tuyển dụng rất nhiều người tài năng xuất chúng nhưng đôi khi hơi mơ hồ,” Kacena nói, “Chúng tôi cần cho họ mục tiêu.”

Trong công ty này, hoạt động xây dựng đội nhóm không phải là uống rượu ăn uống, mà là các “cuộc thi giải đố” kéo dài qua đêm — một nhóm người đội đèn đầu đi dạo trên đường phố Praha để giải mã các mật mã. Thậm chí, việc đầu tiên vào sáng thứ Hai là toàn thể nhân viên cùng nhau giải quyết các bài toán khó phát hiện trong cuối tuần.

30 nhà giao dịch, chiếm 30% thị trường châu Âu

Nếu bạn nghĩ đây chỉ là một nhóm các nhà toán học tự vui chơi, thì bạn đã hoàn toàn sai lầm.

Trong vòng năm năm, hoạt động của Second Foundation đã mở rộng ra 28 thị trường, xử lý khối lượng giao dịch chiếm gần 30% tổng thị trường điện ngắn hạn châu Âu. Năm 2024, lợi nhuận ròng của công ty đạt 110 triệu euro, dự kiến năm 2025 sẽ đạt 150 triệu euro, tỷ lệ tăng trưởng kép hàng năm từ 30% đến 50%.

Lý do họ đạt thành tích ấn tượng như vậy là vì đã hoàn toàn phá vỡ mô hình giao dịch truyền thống.

Khi năng lượng tái tạo bùng nổ, thị trường điện châu Âu trở nên cực kỳ bất ổn. Sự biến động của năng lượng gió và năng lượng mặt trời có thể khiến giá điện tăng vọt lên 1000 euro mỗi megawatt giờ hoặc giảm xuống âm. Trong chiến trường cạnh tranh chỉ tính bằng mili giây này, phản ứng của con người đã không còn kịp, thuật toán mới là vua.

Khác với các nhà giao dịch hàng hóa lớn truyền thống theo mô hình “tập trung vào nhà giao dịch”, Second Foundation tuyên bố mình là một “công ty công nghệ”.

Trong số 420 nhân viên của công ty, chỉ có 30 người là nhà giao dịch. Còn lại là 100 nhà phân tích dữ liệu và 150 lập trình viên phần mềm.

“Chúng tôi không cần những nhà giao dịch nổi tiếng có thể điều khiển mọi thứ,” Kacena nói, “Chúng tôi dựa vào công nghệ để chiến thắng.”

Để dự đoán giá điện ngắn hạn, các thuật toán của họ phân tích hàng triệu điểm dữ liệu theo thời gian thực — từ tốc độ gió, độ phủ mây đến hình ảnh vệ tinh và lưu lượng lưới điện. Ai sở hữu dữ liệu tốt nhất, mô hình mạnh nhất, tốc độ thực thi nhanh nhất, người đó sẽ là người chiến thắng.

Chống lại biến động bằng 《Tam Thể》: Vũ khí cốt lõi “Trí Tử”

Vũ khí cốt lõi của Second Foundation là một phần mềm giao dịch có tên “Sophon” (Trí Tử) với độ trễ thấp.

Tên gọi này không còn xa lạ với độc giả, vì nó tôn vinh tác phẩm khoa học viễn tưởng nổi tiếng 《Tam Thể》 của Liu Cixin. Trong thế giới hư cấu này, “Trí Tử” là một siêu máy tính vô cùng toàn năng. Trong Second Foundation, hệ thống cùng tên này chính là viên ngọc quý trên đỉnh vương miện của họ.

Hệ thống này do hai đồng sáng lập khác của Kacena là Jaromir Satanek và Petr Postulka phát triển. Họ từng xây dựng nền tảng giao dịch thuật toán cho các quỹ phòng hộ và ngân hàng, cuối cùng bị Kacena thuyết phục: “Thà bán hệ thống cho người khác, còn hơn là tự dùng để giao dịch.”

Để duy trì lợi thế công nghệ này, cách tuyển dụng của họ cũng đầy màu sắc của giới đam mê công nghệ. Tháng 11 năm ngoái, công ty tổ chức một cuộc thi săn tuyển dụng hacker kéo dài 24 giờ, đậm chất khoa học viễn tưởng, yêu cầu người tham gia thiết kế hệ thống giao dịch hậu kỳ cao trong một thế giới “cơ sở hạ tầng năng lượng vũ trụ” hư cấu.

Và điều đó đã thành công. Patrick Reynolds, sáng lập của công ty săn đầu người NordSearch, nhận xét: “Chúng tôi đã thấy một kỷ nguyên mới của giao dịch điện ngắn hạn. Chiến lược dựa trên thuật toán đang thay đổi cách tuyển dụng của các công ty, các chuyên gia định lượng đang dần thay thế các nhà giao dịch dựa trên phân tích cơ bản truyền thống.”

Tham vọng còn lớn hơn nữa: Từ pin năng lượng đến nhà máy hạt nhân, rồi đến thị trường chứng khoán

Dù đã đứng vững trên thị trường điện lực châu Âu và lọt vào top 3 thị trường Mỹ, nhưng tham vọng của nhóm thiên tài toán học này còn xa hơn thế.

Bước tiếp theo của công ty là tiến vào lĩnh vực lưu trữ năng lượng bằng pin, dự kiến triển khai các dự án lên tới 5 gigawatt tại Đức, Nhật Bản, Romania và Phần Lan. Kacena còn có một “giấc mơ điên rồ” — sở hữu một nhà máy hạt nhân.

Thú vị hơn nữa, nhiều quỹ phòng hộ thường phát triển thuật toán trước trong thị trường chứng khoán rồi mới mở rộng sang lĩnh vực năng lượng. Trong khi đó, Second Foundation muốn làm ngược lại.

“Đối với tôi, thị trường chứng khoán giống như Champions League (sân chơi đỉnh cao).” Kacena thừa nhận. Dù hiện tại họ vẫn đang tích lũy vốn và dữ liệu, ông không giấu giếm ý định mở rộng sang giao dịch cổ phiếu trong tương lai.

Nhưng trước mắt, nhóm các nhà toán học yêu thích Asimov, mê mẩn 《Tam Thể》 này vẫn là những thế lực vô hình khó bị xem thường nhất châu Âu. Họ dùng mã code để chứng minh rằng: trong thời đại biến đổi nhanh chóng này, chỉ cần tính toán đủ nhanh, bạn có thể kiểm soát “Căn cứ”.