Wang Chuanfu và sự trỗi dậy của BYD: Làm thế nào một nhà tiên phong pin trở thành ông lớn trong lĩnh vực xe điện

Trong chưa đầy ba thập kỷ, Wang Chuanfu đã biến BYD từ một startup nhỏ ở Thâm Quyến thành một đối thủ toàn cầu trong lĩnh vực xe điện, hiện đang thách thức vị thế thống trị của Tesla. Nhà sáng lập và CEO tỷ phú 57 tuổi đã xây dựng một đế chế không chỉ sản xuất ô tô—mà còn chế tạo toàn bộ hệ sinh thái pin. Câu chuyện của ông là một ví dụ về chiến lược đúng thời điểm, đổi mới không ngừng và khả năng nhận diện cơ hội kỳ lạ khi người khác chỉ thấy trở ngại.

Từ Phòng Thí Nghiệm đến Lãnh Đạo: Con Đường Không Theo Truyền Thống của Wang Chuanfu

Hành trình của Wang Chuanfu không bắt đầu trong phòng họp. Sinh ra tại tỉnh An Huy ở miền Đông Trung Quốc, ông đã trải qua những năm tháng trưởng thành tại Wuwei, nơi những khó khăn ban đầu đã hình thành nên đạo đức làm việc của ông. Sau khi mất cha mẹ khi còn là thiếu niên, ông dựa vào các anh chị lớn hơn để hỗ trợ qua quá trình học tập. Nền tảng học vấn của ông cuối cùng đã dẫn dắt ông đến Bắc Kinh, nơi ông bắt đầu sự nghiệp trong lĩnh vực nghiên cứu của chính phủ tập trung vào kim loại đất hiếm—những nguyên tố quan trọng trong sản xuất pin và điện tử.

Nền tảng này đã chứng minh vô giá. Trong khi người khác xem kim loại đất hiếm như nguyên liệu hàng hóa, Wang nhận ra chúng là nền tảng của cuộc cách mạng pin sắp tới. Nhận thức đó sớm trở thành nền móng chiến lược kinh doanh của ông.

Đặt Cược Năm 1995: Khoản Vay của Bạn và Đế Chế Pin

Với khoản vay từ một người bạn và thành lập vào năm 1995, BYD bắt đầu một cách khiêm tốn. Nhưng tầm nhìn của Wang còn xa hơn thị trường Trung Quốc. Đến đầu những năm 2000, BYD đã đạt được vị trí lịch sử: trở thành nhà cung cấp pin lithium-ion đầu tiên của Trung Quốc cho các ông lớn công nghệ toàn cầu như Motorola và Nokia. Trong khi các công ty này thống trị điện thoại di động, Wang đã bắt đầu nghĩ về lĩnh vực tiếp theo—ô tô.

Khi BYD bước vào lĩnh vực xe điện vào năm 2003 thông qua việc mua lại một nhà sản xuất ô tô nhà nước đang gặp khó khăn, nhiều người đã đặt câu hỏi về quyết định này. Nó dường như là một sự phân tâm khỏi lĩnh vực pin đang phát triển mạnh mẽ. Nhưng Wang hiểu rõ điều mà người khác bỏ lỡ: khi Trung Quốc bắt đầu trợ cấp mua xe cắm điện, kinh nghiệm sản xuất pin sẵn có của BYD đã mang lại lợi thế cạnh tranh vô song. Chiếc xe hybrid cắm điện đầu tiên của công ty ra mắt năm 2008, đưa nó vào vị trí hoàn hảo để đón đầu làn sóng hỗ trợ của chính phủ sẽ đến sau đó.

Sự Chứng Thực của Warren Buffett

Đến năm 2008, Warren Buffett và Berkshire Hathaway đã nhận ra điều gì đó đặc biệt ở công ty của Wang Chuanfu. Họ đã đầu tư 230 triệu đô la vào BYD, một bước đi quan trọng thể hiện niềm tin vào công nghệ của công ty cũng như khả năng lãnh đạo của Wang. Đối với một nhà sản xuất ô tô Trung Quốc để thu hút sự hậu thuẫn cấp cao như vậy là điều chưa từng có vào thời điểm đó.

Khoản đầu tư của Buffett không dựa trên sự phô trương—nó dựa trên phân tích. Sự kết hợp giữa kỹ thuật của Wang và đạo đức làm việc nghiêm khắc (thường làm việc 70 giờ mỗi tuần) cho thấy một nhà lãnh đạo hoàn toàn cam kết vào việc thực thi chứ không chỉ hứa hẹn suông. Khoản đầu tư này đã chứng minh đúng đắn khi quỹ đạo của BYD ngày càng tăng tốc.

So Sánh Không Quên của Charlie Munger

Charlie Munger, Phó Chủ tịch quá cố của Berkshire Hathaway qua đời năm 2023, đã đưa sự đánh giá của mình về Wang Chuanfu lên một bước cao hơn. Trong một tập podcast tháng 10 năm 2023 có tựa đề “Acquired,” Munger đã đưa ra một nhận định nổi bật: “Người của BYD còn giỏi hơn Elon [Musk] trong việc thực sự chế tạo mọi thứ.”

Đây không phải là lời khen ngẫu nhiên. Đến từ một trong những nhà đầu tư được kính trọng nhất thế giới và là người đã chứng kiến hàng thập kỷ tiến trình công nghiệp, nhận xét này mang trọng lượng lớn. Trong khi Elon Musk đã thu hút sự chú ý của công chúng với thương hiệu và tầm nhìn của Tesla, quan sát của Munger đã làm nổi bật điều gì đó mang tính nền tảng hơn—sự xuất sắc trong vận hành và khả năng sản xuất mà Wang Chuanfu đã xây dựng.

Tỷ Phú Im Lặng: Triết Lý của Wang Chuanfu

Với giá trị ròng ước tính 15 tỷ đô la ( chủ yếu từ cổ phần 19% trong BYD), Wang Chuanfu chiếm vị trí đặc biệt trong ngành công nghiệp ô tô toàn cầu. Tuy nhiên, khác với Musk, người nổi bật trên các nền tảng mạng xã hội, Wang giữ hình ảnh khá kín đáo. Tập trung của ông vẫn là sản phẩm, khách hàng và hiệu quả vận hành.

Điều này định hình cách tiếp cận cạnh tranh của BYD. Trong khi Tesla nhắm vào phân khúc cao cấp, BYD cung cấp một loạt các xe điện giá cả phải chăng. Công ty cạnh tranh quyết liệt với các đối thủ như Nio và Xpeng, điều này đã thúc đẩy liên tục đổi mới và tối ưu hóa chi phí. Thay vì dựa hoàn toàn vào trợ cấp của chính phủ, BYD đã xây dựng sự bền vững dựa trên sự xuất sắc cạnh tranh.

Mở Rộng Toàn Cầu và Tương Lai

Tham vọng của Wang Chuanfu vượt ra ngoài biên giới Trung Quốc. Những chuyến đi toàn cầu năm 2023 của ông—được đánh dấu bằng các xuất hiện tại các triển lãm ô tô, ra mắt thị trường và các cuộc gặp gỡ lãnh đạo nhà nước—cho thấy sự mở rộng của BYD trên hơn 60 quốc gia. Vị trí chiến lược này cho thấy BYD không còn chỉ là một công ty Trung Quốc nữa; nó đang trở thành một lực lượng quốc tế thực sự.

Các nhà phân tích dự đoán những bước phát triển quan trọng phía trước, bao gồm việc ra mắt các mẫu EV thế hệ thứ ba có thể củng cố hơn nữa vị trí dẫn đầu về công nghệ của BYD. Khi công nghệ pin trở thành yếu tố phân biệt trong cuộc đua xe điện, chiến lược tích hợp dọc của Wang Chuanfu—kiểm soát pin, xe và chuỗi cung ứng—đặt BYD vào vị thế cạnh tranh bền vững.

Wang Chuanfu đã xây dựng một thứ gì đó vượt qua mọi đổi mới hay thời điểm thị trường đơn lẻ. Ông đã tạo ra một mô hình kinh doanh phát triển cùng với yêu cầu của ngành, được hỗ trợ bởi sự nghiêm ngặt trong vận hành mà Charlie Munger từng ngưỡng mộ. Dù BYD có thể cuối cùng vượt qua Tesla về doanh số xe điện toàn cầu hay không còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố, nhưng Wang Chuanfu đã chứng minh một điều rõ ràng: ông biết cách xây dựng những thứ tồn tại lâu dài.