Thất vọng dự đoán của việc làm phi nông nghiệp tháng 1, có những điểm nghi vấn nào đằng sau?

Mỹ tháng 1 dữ liệu việc làm phi nông nghiệp vượt xa dự kiến, nhưng các tổ chức đều cho rằng, trong bối cảnh chỉnh sửa chuẩn năm cho thấy mức độ ảo của việc làm năm ngoái và sự tập trung cao của tăng trưởng ngành, nền tảng phục hồi thị trường lao động vẫn chưa vững chắc.

Chứng khoán Ngân Hà chỉ ra rằng, tăng trưởng việc làm tháng 1 vẫn chủ yếu tập trung vào các ngành y tế và một số ngành nhỏ khác, đặc điểm cấu trúc chưa có dấu hiệu cải thiện, tính bền vững của đà phục hồi còn phải theo dõi. Chứng khoán Hua Tai duy trì quan điểm tạm dừng giảm lãi suất của Cục Dự trữ Liên bang trước tháng 6, cho rằng rủi ro giảm của thị trường việc làm dù đã giảm bớt, nhưng tính bền vững của dữ liệu cải thiện vẫn cần xác nhận thêm.

Sau khi công bố dữ liệu, thị trường đã thu hẹp kỳ vọng giảm lãi suất trong năm 2026 còn 8 điểm cơ bản, xuống còn 52 điểm cơ bản, lợi suất trái phiếu Mỹ kỳ hạn 2 năm và 10 năm lần lượt tăng 7 điểm và 5 điểm cơ bản. Các nhà phân tích cho rằng, dữ liệu tháng 1 cung cấp thêm bằng chứng cho Fed giữ nguyên chính sách, nhưng chưa thực sự thay đổi đường lối chính sách.

Tăng trưởng việc làm tập trung vào một số ngành nhỏ

Chứng khoán Hua Tai cho biết, tăng trưởng việc làm tháng 1 vẫn chủ yếu tập trung vào các ngành y tế, bán lẻ, xây dựng, v.v., tính bền vững của đà phục hồi còn phải theo dõi. Ngân hàng Thượng Hải và Dân sinh chứng khoán nhấn mạnh thêm rằng, độ rộng của các ngành có việc làm phục hồi vẫn còn hạn chế, tháng 1 gần như tất cả việc làm mới đều đến từ lĩnh vực y tế và hỗ trợ xã hội, đặc điểm cấu trúc này có thể hạn chế khả năng phục hồi năng suất tổng thể.

Cụ thể, tháng 1, khu vực tư nhân tạo thêm 172 nghìn việc làm phi nông nghiệp, đạt mức cao nhất kể từ năm 2025, nhưng phân bổ ngành rất không đều. Dịch vụ đóng góp 136 nghìn việc làm, trong đó ngành y tế và chăm sóc sức khỏe tăng thêm 124 nghìn, cao hơn nhiều so với mức trung bình 52 nghìn của quý IV năm ngoái; ngành bán lẻ tăng nhẹ, khách sạn và giải trí giảm 44 nghìn, hoạt động tài chính giảm ròng 21 nghìn.

Về mặt hàng hóa, ngành xây dựng tăng thêm 33 nghìn, tăng 37 nghìn so với tháng trước, có thể do sự ấm lên của thị trường bất động sản gần đây và thời tiết tháng 1 ấm lên; ngành sản xuất tăng nhẹ, khai thác giảm nhẹ. Việc làm của chính phủ giảm 26 nghìn xuống -42 nghìn, chính phủ liên bang và địa phương giảm lần lượt 34 nghìn và 8 nghìn.

Chất lượng dữ liệu còn nghi vấn

Nhiều tổ chức bày tỏ hoài nghi về độ tin cậy của dữ liệu phi nông nghiệp tháng 1. Báo cáo này đồng thời công bố giá trị cuối cùng của điều chỉnh chuẩn khảo sát doanh nghiệp năm 2025, cho thấy, mức độ việc làm phi nông nghiệp tháng 3 năm 2025 đã giảm 862 nghìn, trong vòng từ tháng 4 năm 2024 đến tháng 3 năm 2025, trung bình mỗi tháng giảm 7,2 nghìn đến 7,5 nghìn việc làm.

Chứng khoán Dân sinh Ngân hàng Thượng Hải chỉ ra rằng, dữ liệu phi nông nghiệp tháng 1 từ lâu đã có nguy cơ cao bị đánh giá quá cao theo mùa vụ, các giá trị ban đầu của các năm gần đây đều giảm hơn 100 nghìn, chủ yếu phản ánh các yếu tố điều chỉnh theo mùa và sai lệch mô hình dữ liệu.

Chứng khoán Ngân Hà còn đề cập thêm, BLS lần đầu tiên sử dụng mô hình “khởi nghiệp - đóng cửa doanh nghiệp” mới trong báo cáo này, dù về lý thuyết có thể nâng cao độ chính xác dữ liệu, nhưng cũng có thể gây ra những dao động ngắn hạn cho số liệu tháng 1. Mô hình mới tích hợp nhiều mẫu số liệu hiện tại hơn, có thể làm tăng thêm sự biến động của dữ liệu tháng 1 vốn đã khá dao động.

Ngoài ra, BLS hàng năm đều cập nhật chuẩn kiểm soát dân số dựa trên dự báo của Cục Thống kê Dân số, nhưng do chính phủ liên bang trước đó bị đóng cửa một phần, việc điều chỉnh này đã bị hoãn đến khi công bố báo cáo phi nông nghiệp tháng 2. Điều này có nghĩa là dữ liệu việc làm theo khảo sát hộ gia đình tháng 1 vẫn dựa trên ước tính dân số tháng 1 năm 2025, và dữ liệu tháng 2 sau này có thể không thể so sánh trực tiếp do khác biệt về chuẩn đo lường.

Tiền lương và việc làm đồng thời cải thiện

Lương theo giờ tháng 1 tăng 0,4% so với tháng trước, nhanh hơn 0,1 điểm phần trăm so với tháng 12, và so với cùng kỳ năm ngoái giữ ở mức 3,7%. Dữ liệu của Chứng khoán Ngân Hà cho thấy, lương ngành dịch vụ tăng 0,41 điểm phần trăm lên 0,41%, ngành giáo dục và y tế tăng tốc mở rộng, ngành thông tin tăng rõ tốc độ; lĩnh vực hàng hóa tăng trưởng chậm lại, ngành khách sạn và giải trí giảm 4,4 nghìn, hoạt động tài chính giảm ròng 2,1 nghìn.

Về tỷ lệ thất nghiệp, tháng 1 giảm 0,1 điểm phần trăm so với tháng trước, xuống còn 4,3%, cao hơn dự kiến của thị trường. Chứng khoán Hua Tai chỉ ra rằng, trong bối cảnh tỷ lệ tham gia lực lượng lao động tăng, việc giảm tỷ lệ thất nghiệp cùng với dữ liệu nộp đơn xin trợ cấp thất nghiệp lần đầu và duy trì đều vượt dự kiến phản ánh các tín hiệu tích cực. Tỷ lệ tham gia lực lượng lao động vượt dự kiến tăng 0,1 điểm phần trăm lên 62,5%, thời gian làm việc trung bình tuần cũng tăng thêm 0,1 giờ lên 34,3 giờ, cho thấy cường độ sử dụng lao động đã được nâng cao.

Triển vọng chính sách của Fed

Dù dữ liệu phi nông nghiệp tháng 1 vượt xa dự kiến, nhiều tổ chức đều tỏ ra thận trọng về tính bền vững của nó, và nhìn chung duy trì quan điểm tạm dừng giảm lãi suất của Fed trước tháng 6.

Chứng khoán Hua Tai chỉ ra rằng, mặc dù rủi ro giảm của thị trường việc làm rõ ràng đã giảm, dữ liệu phi nông nghiệp tháng 1 và các số liệu nộp đơn xin trợ cấp thất nghiệp đều cải thiện tổng thể, nhưng tính bền vững của dữ liệu vẫn cần xác nhận, dự kiến Fed sẽ giữ nguyên chính sách trước tháng 6, chờ tân Chủ tịch mới nhậm chức rồi xem xét giảm lãi suất 1-2 lần.

Chứng khoán Dân sinh Ngân hàng Thượng Hải cho rằng, trong bối cảnh dữ liệu kinh tế phục hồi và tính độc lập của chính sách, việc Chủ tịch Powell tạm hoãn giảm lãi suất trong ngắn hạn là cần thiết. Việc kỳ vọng giảm lãi suất trong thời gian tới sẽ phụ thuộc vào việc thị trường lao động có mềm mại hay không, lạm phát có thể hạ nhiệt như thế nào, và các phát biểu chính sách của ứng cử viên Chủ tịch Waller.

Chứng khoán Ngân Hà cũng cho biết, hiện tại lạm phát vẫn ở mức ôn hòa, dữ liệu việc làm còn nghi vấn, khả năng cao Fed sẽ giữ nguyên quan điểm chờ đợi trước cuộc họp tháng 6. Hiệu quả của việc giảm lãi suất trong việc thúc đẩy thị trường lao động vẫn cần xác nhận qua các dữ liệu tiếp theo.

Rủi ro và điều khoản miễn trừ

Thị trường có rủi ro, đầu tư cần thận trọng. Bài viết này không phải là lời khuyên đầu tư cá nhân, cũng không xem xét các mục tiêu, tình hình tài chính hoặc nhu cầu đặc thù của từng người dùng. Người đọc cần cân nhắc xem các ý kiến, quan điểm hoặc kết luận trong bài có phù hợp với tình hình của mình hay không. Đầu tư theo đó, tự chịu trách nhiệm.