18 tỷ USD cược lớn! Vạn lý trường thành tính toán của Google có thể xây dựng đế chế AI không?

Vào ngày 4 tháng 2 theo giờ Đông Mỹ, Alphabet (công ty mẹ của Google) đã công bố báo cáo kết quả kinh doanh quý IV năm 2025 (đến cuối tháng 12) và cả năm, với các chỉ số tài chính cốt lõi như doanh thu, lợi nhuận trên mỗi cổ phiếu (EPS) đều vượt xa dự đoán của các nhà phân tích thị trường.

Tuy nhiên, sau thành tích ấn tượng này, hướng dẫn chi tiêu vốn cho năm 2026 của công ty đã khiến Phố Wall chấn động tập thể, khi Google dự kiến sẽ chi 1750-1850 tỷ USD cho đầu tư vốn, gần gấp đôi tổng chi tiêu của năm 2025.

Sau khi báo cáo được công bố, giá cổ phiếu của Alphabet đã trải qua một đợt biến động như trong sách giáo khoa. Sau giờ giao dịch, giá cổ phiếu giảm mạnh, giảm tới 7,5%, trong vài phút đã mất khoảng 350 tỷ USD vốn hóa thị trường; sau đó, khi các nhà đầu tư phân tích sâu hơn về lợi nhuận của mảng điện toán đám mây và quy mô đơn hàng liên quan đến AI, giá cổ phiếu bắt đầu phục hồi, tăng hơn 4% trong thời gian ngắn.

Chỉ trong vài phút, vốn hóa thị trường của Alphabet dao động khoảng 800 tỷ USD. Phản ứng cực đoan của thị trường này vừa chứng thực sự công nhận của các nhà đầu tư đối với khả năng sinh lời hiện tại của Google, vừa phơi bày rõ ràng những lo lắng tiềm ẩn của Phố Wall về cuộc đua công nghệ kéo dài, tốn kém trong ngành AI toàn cầu.

01. Kết quả vượt mong đợi: Điện toán đám mây bước vào giai đoạn “thu hoạch” lợi nhuận

Để hiểu vì sao giá cổ phiếu của Google có thể giảm mạnh trong ngắn hạn rồi nhanh chóng phục hồi, cốt lõi nằm ở khả năng thương mại mạnh mẽ mà công ty thể hiện trong quý này, dựa trên nền tảng là sự kết hợp sâu sắc giữa điện toán đám mây và công nghệ AI.

Xét về toàn diện tài chính, Alphabet đã có bước nhảy vọt về chất trong năm 2025. Tổng doanh thu đạt 4028 tỷ USD, tăng 18% so với cùng kỳ. Về lợi nhuận, EPS quý IV đạt 2,82 USD, tăng 31% so với cùng kỳ.

Trong đó, mảng Google Cloud nổi bật hơn cả, đã chính thức trở thành động lực chính thúc đẩy tăng trưởng lợi nhuận của công ty. Trong quý này, doanh thu từ điện toán đám mây đạt 177 tỷ USD, tăng trưởng tốc độ tăng trưởng hàng năm lên 48%; đáng chú ý hơn, chất lượng lợi nhuận cũng có bước biến đổi rõ rệt, tỷ suất lợi nhuận hoạt động từ mức 17,5% của cùng kỳ năm ngoái đã tăng mạnh lên 30,1%.

Trong ngành điện toán đám mây, tỷ suất lợi nhuận 30% là một ngưỡng quan trọng, có ý nghĩa như một ranh giới phân chia ngành. Điều này có nghĩa là Google Cloud đã hoàn toàn thoát khỏi giai đoạn “đốt tiền để giành thị phần”, và nhờ quy mô mô hình AI lớn cùng lợi thế công nghệ, đã bước vào giai đoạn lợi nhuận cao. Đồng thời, quy mô các đơn hàng tồn đọng (Backlog) của Google Cloud cũng tăng gấp đôi so với cùng kỳ, đạt 240 tỷ USD, tạo ra một dự trữ đơn hàng khổng lồ, đảm bảo cho sự tăng trưởng doanh thu liên tục trong tương lai.

Về mặt sản phẩm, tỷ lệ thâm nhập của AI đang chuyển đổi thành dữ liệu đáng sợ. Hiện tại, số người dùng hoạt động hàng tháng (MAU) của Gemini App đã vượt 750 triệu, còn Gemini Enterprise dành cho doanh nghiệp chỉ mới ra mắt bốn tháng đã bán được hơn 8 triệu chỗ ngồi trả phí.

Hình ảnh: Trang web chính thức của Google

Điều này cũng đánh dấu rằng gã khổng lồ công nghệ này đã thành công trong việc chuyển đổi từ một doanh nghiệp dựa chủ yếu vào quảng cáo truyền thống sang một nhà cung cấp dịch vụ tính toán và AI có hàng rào công nghệ cao.

Ngoài ra, lợi thế trong việc chiếm lĩnh hệ sinh thái ngành cũng đã được thể hiện rõ trong báo cáo tài chính này. Là nhà cung cấp dịch vụ đám mây hàng đầu cho mô hình nền tảng thế hệ tiếp theo của Apple, Google thực chất đã trở thành đối tác công nghệ trung tâm trong quá trình chuyển đổi AI của hệ sinh thái iOS.

CEO của Alphabet và Google, Sundar Pichai, đã xác nhận điều này trong cuộc họp điện thoại: “Tôi rất vui khi thông báo rằng chúng tôi đang hợp tác với Apple, trở thành nhà cung cấp đám mây ưu tiên của họ, và sử dụng công nghệ Gemini để phát triển mô hình nền tảng Apple thế hệ tiếp theo.”

Điều này có nghĩa là các chức năng AI cốt lõi trên iPhone mới sẽ dựa vào mô hình và sức mạnh tính toán do Google Cloud cung cấp, giúp Google trực tiếp hưởng lợi từ việc nâng cấp hệ sinh thái của Apple. Mô hình kiếm tiền dựa trên cấp phép mô hình AI và thuê sức mạnh tính toán này, so với mô hình quảng cáo truyền thống, có khả năng giữ chân người dùng cao hơn và có khả năng phòng thủ ngành mạnh mẽ hơn.

Chính những kỳ vọng về dòng tiền thực tế này đã giúp các nhà đầu tư, sau cơn hoảng loạn ban đầu về chi tiêu vốn, đã quay trở lại công nhận vị thế của Google trong kỷ nguyên AI.

02. Chi 1800 tỷ USD để mở rộng nền tảng tính toán

Một điểm đáng chú ý khác trong báo cáo là dự báo chi tiêu vốn của Alphabet cho năm 2026 lên tới 1750-1850 tỷ USD, mức đầu tư cực lớn này đã gây ra sự giảm mạnh của cổ phiếu sau giờ giao dịch.

Các nhà đầu tư rõ ràng có phần hoảng loạn, không ai biết khoản đầu tư hàng trăm tỷ USD này của Google nhằm mục đích gì: xây dựng hàng rào cạnh tranh cao hơn hay rơi vào một “hố đen” tiêu tiền không đáy.

Trước sự hoài nghi tập thể của Phố Wall, Sundar Pichai đã thẳng thắn trong cuộc họp: “Thực tế, điểm khiến chúng tôi mất ngủ nhất chính là giới hạn về sức mạnh tính toán (keeps us up at night).”

Theo ông, trong đỉnh cao của làn sóng AI, “rủi ro thiếu đầu tư còn lớn hơn rủi ro đầu tư quá mức.” Khoản tiền này không phải để lấp đầy “hố đen” mà để đáp ứng nhu cầu khách hàng đã vượt quá khả năng cung cấp. Ông tiết lộ rằng, mặc dù Google đang cố gắng mở rộng năng lực sản xuất, hiện tại vẫn đang trong tình trạng “cung không đủ cầu.”

Phán đoán này cũng chính là cốt lõi trong chiến lược “chuẩn bị trước, phòng thủ sau” của Google, và lý do tại sao họ sẵn sàng chấp nhận biến động lớn của giá cổ phiếu để đẩy mạnh kế hoạch chi tiêu vốn gấp đôi.

Để hiểu rõ hơn về chiến lược táo bạo này, có thể so sánh với đối thủ Microsoft. Dù cả hai đều tăng mạnh đầu tư vốn, cách tiếp cận của họ lại khác biệt rõ rệt. Trong khi Microsoft chủ yếu dựa vào nền tảng đám mây Azure và hệ sinh thái Office để xây dựng hàng rào cạnh tranh, phần lớn chi tiêu cao của họ nhằm hỗ trợ sức mạnh tính toán của OpenAI, tập trung vào ứng dụng và thương mại hóa để thu lợi nhuận.

Ngược lại, Google theo đuổi chiến lược “tích hợp dọc” cực đoan hơn. Lực đẩy chính của họ là khả năng tự phát triển chip TPU (Tensor Processing Unit). Khả năng “tự chế tạo chip, tự chiến đấu” này giúp Google trong khoản đầu tư gần 1800 tỷ USD có tỷ lệ đầu tư sinh lời và sức mạnh đàm phán cao hơn so với các đối thủ phụ thuộc nhiều vào chip bên ngoài.

Theo CFO Anat Ashkenazi, “Trong số gần 1800 tỷ USD này, khoảng 60% dành cho các chip tính toán và máy chủ cốt lõi, 40% còn lại dành cho trung tâm dữ liệu và các cơ sở hạ tầng lâu dài khác.” Bà nhấn mạnh rằng Google không phải đang đổ tiền mù quáng, mà các khoản đầu tư này đã bắt đầu thể hiện qua tỷ suất lợi nhuận 30,1% của mảng đám mây.

Lập luận của Google là trong giai đoạn cạnh tranh tài sản nặng về vốn trong AI, ai kiểm soát được năng lượng và sức mạnh tính toán dư thừa sẽ nắm giữ quyền định giá của thập kỷ tới. Quyết định hy sinh lợi nhuận ngắn hạn để dành lấy vị trí độc quyền dài hạn này chính là chìa khóa giúp Alphabet phục hồi giá trị sau khi giảm.

03. Lực đẩy và thách thức của Google

Trước những lo ngại của thị trường về khoản chi hàng trăm tỷ USD, Sundar Pichai đã trả lời rõ ràng trong cuộc họp báo: Google đang tái cấu trúc và đổi mới các hoạt động cốt lõi dựa trên AI, đồng thời thúc đẩy thương mại các dịch vụ mới, để chứng minh tính hợp lý của khoản đầu tư khổng lồ này. Hiện tại, kết quả hoạt động của công ty cũng đã cung cấp nền tảng cho sự tự tin này.

Cuộc cách mạng AI trong lĩnh vực tìm kiếm của Google đã phá vỡ lời dự đoán “Chatbot AI sẽ chấm dứt Google Search.” Báo cáo quý này cho thấy, tính năng tìm kiếm thông minh “AI Mode” không làm giảm lượng truy cập tìm kiếm truyền thống, mà còn nâng cao trải nghiệm người dùng qua các tương tác thông minh hơn, mang lại chất lượng tương tác cao hơn.

Dữ liệu cho thấy, người dùng tìm kiếm trong chế độ AI dài gấp 3 lần so với tìm kiếm truyền thống, nghĩa là hành vi tìm kiếm đã chuyển từ đơn giản dựa trên từ khóa sang dạng đối thoại phức tạp hơn. Sự thay đổi này mở ra hai cơ hội kinh doanh chính cho Google: một là tối ưu hóa quảng cáo dựa trên nhu cầu sâu của người dùng, nâng cao tỷ lệ chuyển đổi; hai là tăng hiệu quả kiếm tiền từ lượng truy cập, nâng cao giá trị thương mại của dịch vụ tìm kiếm.

Trong quý này, doanh thu từ dịch vụ tìm kiếm của Google tăng 17%, chứng tỏ rằng công nghệ AI không phải là kẻ phá vỡ chính của hoạt động cốt lõi của Google, mà là “bậc nâng cấp,” giúp tăng khả năng sinh lời của lĩnh vực truyền thống này.

Ngoài ra, hoạt động tự lái Waymo cũng đã bước vào giai đoạn thương mại hóa quan trọng, từ một dự án R&D dài hạn trở thành một trụ cột tăng trưởng mới của công ty. Trước đó, Waymo bị thị trường xem như “máy in tiền” do liên tục đầu tư R&D, nhưng báo cáo quý này đã mang lại bất ngờ tích cực.

Hiện tại, Waymo đã bắt đầu vận hành thị trường thương mại thứ sáu tại Miami, cung cấp dịch vụ tự lái trả phí hơn 400.000 chuyến mỗi tuần, quy mô thương mại ngày càng mở rộng.

Điều đáng chú ý hơn nữa là, công nghệ AI không chỉ thúc đẩy phát triển của Waymo mà còn nâng cao hiệu quả vận hành nội bộ của Google. Nhờ công cụ AI Agent tự phát triển mã nguồn, hiện tại Google đã tự viết và kiểm duyệt 50% mã code, giúp giảm đáng kể chi phí R&D.

Sự nâng cao hiệu quả nội bộ này giúp Google có thể tiết kiệm chi phí để duy trì “mở rộng quy mô” (mở rộng thương mại của Waymo và tăng trưởng dịch vụ đám mây), cung cấp thêm dòng tiền cho kế hoạch chi tiêu vốn hàng trăm tỷ USD.

Tuy nhiên, đối với Alphabet, năm 2026 sẽ là thử thách lớn trong cân bằng hoạt động. Một mặt, công ty cần đẩy nhanh xây dựng hạ tầng tính toán để đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng về AI và dịch vụ, giữ vững vị thế dẫn đầu ngành; mặt khác, còn phải dựa vào các dịch vụ phần mềm AI cao cấp như đăng ký doanh nghiệp Gemini Enterprise và chia sẻ doanh thu mô hình nền tảng với Apple để thúc đẩy doanh thu và lợi nhuận nhanh chóng, bù đắp cho khoản chi hàng trăm tỷ USD.

Báo cáo này cho thấy Google đang từng bước chuyển mình thành một “đế chế công nghiệp số” xây dựng nền tảng tính toán toàn cầu. Doanh thu hàng năm 400 tỷ USD chứng minh năng lực thương mại của gã khổng lồ công nghệ này; trong khi dự báo chi tiêu vốn gần 1800 tỷ USD cho năm 2026 chính là dấu hiệu cho thấy cuộc cạnh tranh trong ngành AI toàn cầu đã bước vào giai đoạn tài sản nặng.

Thử thách cốt lõi của Google trong năm 2026 là làm sao để tốc độ tăng trưởng lợi nhuận của hoạt động AI theo kịp tốc độ tăng chi phí xây dựng hạ tầng tính toán. Cuộc chơi quy mô hàng trăm tỷ USD này không chỉ quyết định vị thế của Google trong ngành trong tương lai, mà còn là một chỉ báo quan trọng về hướng phát triển của ngành AI toàn cầu.