Đồng sáng lập a16z tự kể: VC chất lượng cao đã chết, mở rộng quy mô mới là kết thúc của VC

Tác giả bài viết: Erik Torenberg

Biên tập bài viết: DeepTech TechFlow

Lời giới thiệu: Trong câu chuyện truyền thống về đầu tư mạo hiểm (VC), người ta thường ca ngợi mô hình “cửa hàng boutique”, cho rằng quy mô hóa sẽ làm mất đi linh hồn. Tuy nhiên, cộng sự của a16z Erik Torenberg trong bài viết này đưa ra quan điểm trái ngược: khi phần mềm trở thành trụ cột của nền kinh tế Mỹ và kỷ nguyên AI bắt đầu, nhu cầu về vốn và dịch vụ của các startup đã thay đổi căn bản.

Ông cho rằng ngành VC đang trong quá trình chuyển đổi từ “dựa trên khả năng đánh giá” sang “dựa trên khả năng thắng thầu”. Chỉ những tổ chức “khổng lồ” như a16z, có nền tảng quy mô lớn và có thể cung cấp hỗ trợ toàn diện cho các nhà sáng lập, mới có thể chiến thắng trong cuộc chơi trị giá hàng nghìn tỷ đô la.

Đây không chỉ là sự tiến hóa của mô hình, mà còn là sự tự thích nghi của ngành VC dưới làn sóng “phần mềm thôn tính thế giới”.

Toàn văn như sau:

Trong văn học cổ Hy Lạp, có một câu chuyện nền cao hơn tất cả: đó là sự tôn trọng và bất kính đối với các thần linh. Icarus bị mặt trời thiêu đốt, về bản chất không phải vì tham vọng quá lớn, mà vì ông không tôn trọng trật tự thiêng liêng. Một ví dụ gần hơn là thể thao đối kháng. Bạn chỉ cần hỏi “Ai tôn trọng đấu vật, ai coi thường đấu vật?” để phân biệt ai là chính diện (Face), ai là phản diện (Heel). Tất cả các câu chuyện hay đều theo một trong hai dạng này.

Vốn đầu tư mạo hiểm (VC) cũng có phiên bản câu chuyện riêng của nó. Nó kể rằng: “VC trước đây, và luôn luôn là, một ngành nghề boutique. Các tổ chức lớn đã trở nên quá lớn, mục tiêu quá cao. Sự sụp đổ của họ đã được dự đoán từ trước, vì cách làm đó chính là sự bất kính đối với trò chơi này.”

Tôi hiểu tại sao mọi người muốn câu chuyện này có thể đúng. Nhưng thực tế là thế giới đã thay đổi, và ngành VC cũng đã thay đổi theo.

Hiện nay, phần mềm, đòn bẩy và cơ hội nhiều hơn trước rất nhiều. Số lượng nhà sáng lập xây dựng các công ty quy mô lớn hơn cũng nhiều hơn trước. Thời gian giữ công ty tư nhân dài hơn trước. Và các nhà sáng lập cũng có yêu cầu cao hơn với VC. Ngày nay, các nhà sáng lập xuất sắc nhất cần đối tác có thể thực sự xắn tay áo giúp họ chiến thắng, chứ không chỉ là ký séc rồi chờ đợi kết quả.

Vì vậy, mục tiêu hàng đầu của các tổ chức VC hiện nay là tạo ra các giao diện tốt nhất giúp các nhà sáng lập chiến thắng. Tất cả các yếu tố khác — như tuyển dụng nhân sự, phân bổ vốn, gây quỹ quy mô lớn, hỗ trợ hoàn tất giao dịch, hay phân phối quyền lực cho nhà sáng lập — đều xuất phát từ mục tiêu này.

Mike Maples có câu nói nổi tiếng: “Quy mô quỹ của bạn chính là chiến lược của bạn.” Cũng đúng khi nói rằng: “Quy mô quỹ của bạn chính là niềm tin của bạn vào tương lai.” Đó là cược về quy mô của các kết quả của startup. Trong mười năm qua, việc gây quỹ các quỹ lớn có thể bị xem là “ngông cuồng”, nhưng về bản chất, niềm tin đó là đúng. Vì vậy, khi các tổ chức hàng đầu tiếp tục gây quỹ lớn để phân bổ trong tương lai, đó là họ đang đặt cược vào tương lai và thực hiện lời hứa bằng tiền thật. Quy mô hóa VC không phải là sự tha hóa của mô hình đầu tư mạo hiểm: đó là sự trưởng thành của mô hình này, phản ánh đặc điểm của các công ty mà họ hỗ trợ.

Đúng vậy, các tổ chức VC là một loại tài sản

Trong một tập podcast gần đây, nhà đầu tư huyền thoại của Sequoia, Roelof Botha, đã đưa ra ba quan điểm. Thứ nhất, mặc dù quy mô VC đang mở rộng, số lượng công ty “chiến thắng” mỗi năm là cố định. Thứ hai, quy mô của ngành VC đồng nghĩa với quá nhiều vốn đổ vào quá ít công ty xuất sắc — do đó, VC không thể quy mô hóa, nó không phải là một loại tài sản. Thứ ba, ngành VC nên thu nhỏ lại để phù hợp với số lượng công ty chiến thắng thực tế.

Roelof là một trong những nhà đầu tư vĩ đại nhất mọi thời đại, và cũng là người tốt bụng. Nhưng tôi không đồng ý với quan điểm của ông ở đây. (Tất nhiên, cần lưu ý rằng Sequoia cũng đã quy mô hóa: là một trong những tổ chức VC lớn nhất toàn cầu.)

Quan điểm đầu tiên của ông — số lượng người chiến thắng là cố định — dễ dàng bị phản bác. Trong quá khứ, mỗi năm có khoảng 15 công ty đạt doanh thu 100 triệu USD, nay con số đó đã lên khoảng 150. Không chỉ số người chiến thắng nhiều hơn, mà quy mô của các người chiến thắng cũng lớn hơn trước. Dù giá vào đã cao hơn, nhưng kết quả mang lại còn nhiều hơn trước. Giới hạn tăng trưởng của các startup đã từ 1 tỷ USD lên 10 tỷ USD, rồi nay đã vượt qua 1 nghìn tỷ USD hoặc hơn thế nữa. Trong thập niên 2000 và đầu 2010, YouTube và Instagram được xem là các vụ mua lại trị giá 1 tỷ USD: thời đó, các công ty có định giá 1 tỷ USD trở lên rất hiếm, gọi là “Unicorns” (kỳ lân). Giờ đây, chúng ta đã mặc định rằng OpenAI và SpaceX sẽ trở thành các công ty trị giá hàng nghìn tỷ USD, và còn nhiều công ty khác sẽ theo sau.

Phần mềm không còn là một bộ phận ngoại vi của nền kinh tế Mỹ nữa. Nó chính là nền kinh tế Mỹ. Các công ty lớn nhất của chúng ta, các doanh nghiệp quốc gia hàng đầu không còn là General Electric hay ExxonMobil, mà là Google, Amazon và Nvidia. Các công ty công nghệ tư nhân chiếm khoảng 22% chỉ số S&P 500. Phần mềm chưa hoàn toàn thôn tính thế giới — thực tế, nhờ AI thúc đẩy tốc độ, nó mới chỉ bắt đầu — và còn quan trọng hơn nhiều so với 10, 5 hay 15 năm trước. Vì vậy, quy mô của một công ty phần mềm thành công ngày nay còn lớn hơn trước.

Định nghĩa về “công ty phần mềm” cũng đã thay đổi. Chi tiêu vốn tăng mạnh — các phòng thí nghiệm AI quy mô lớn đang trở thành các công ty hạ tầng, sở hữu trung tâm dữ liệu, nhà máy điện và chuỗi cung ứng chip riêng. Giống như mọi công ty đều trở thành công ty phần mềm, giờ đây mọi công ty đều đang trở thành công ty AI, hoặc thậm chí là công ty hạ tầng. Ngày càng nhiều công ty bước vào thế giới nguyên tử. Ranh giới đang mờ đi. Các công ty đang đẩy mạnh tích hợp theo chiều dọc, các tập đoàn công nghệ tích hợp theo chiều dọc này có tiềm năng thị trường lớn hơn nhiều so với các công ty phần mềm thuần túy mà mọi người vẫn nghĩ.

Điều này dẫn đến lý do thứ hai — rằng quá nhiều vốn đổ vào quá ít công ty — là sai lầm. Kết quả mang lại lớn hơn nhiều so với trước, cạnh tranh trong thế giới phần mềm cũng khốc liệt hơn, và thời điểm các công ty niêm yết cũng muộn hơn trước. Tất cả những điều này đều có nghĩa là các công ty lớn cần huy động nhiều vốn hơn trước. Sự tồn tại của VC là để đầu tư vào các thị trường mới. Chúng ta đã học đi học lại rằng, về lâu dài, quy mô của các thị trường mới luôn lớn hơn dự kiến. Thị trường tư nhân đã đủ trưởng thành để hỗ trợ các công ty hàng đầu đạt quy mô chưa từng có — hãy xem các công ty tư nhân hàng đầu ngày nay có thể huy động thanh khoản như thế nào — và các nhà đầu tư trong cả thị trường tư và công khai đều tin rằng kết quả của VC sẽ rất ấn tượng. Chúng ta đã liên tục đánh giá sai về quy mô của ngành VC như một loại tài sản, và ngành này đang quy mô hóa để bắt kịp thực tế đó cùng với các cơ hội ngày càng lớn. Thế giới mới cần xe bay, vệ tinh toàn cầu, năng lượng dồi dào và năng lượng rẻ đến mức không thể đo đếm.

Thực tế là, nhiều công ty tốt nhất ngày nay là các công ty vốn đòi hỏi nhiều vốn. OpenAI cần chi hàng tỷ đô la cho GPU — nhiều hơn bất cứ ai nghĩ về hạ tầng tính toán. Periodic Labs cần xây dựng các phòng thí nghiệm tự động hóa quy mô chưa từng có để đổi mới khoa học. Anduril cần xây dựng tương lai phòng thủ. Tất cả đều cần tuyển dụng và giữ chân những nhân tài xuất sắc nhất thế giới trong thị trường cạnh tranh nhất lịch sử. Các nhà thắng lớn mới như OpenAI, Anthropic, xAI, Anduril, Waymo đều là các công ty vốn đòi hỏi nhiều vốn, và đã huy động thành công các vòng gọi vốn trị giá lớn với định giá cao.

Các công ty công nghệ hiện đại thường cần hàng trăm triệu đô la để xây dựng các công nghệ tiên phong thay đổi thế giới, vì hạ tầng cần thiết quá đắt đỏ. Thời kỳ bong bóng internet, một startup chỉ cần khai phá một mảnh đất trống, chờ đợi nhu cầu của khách hàng còn đang chờ kết nối qua điện thoại quay số. Ngày nay, các startup bước vào một nền kinh tế đã được hình thành bởi các ông lớn công nghệ suốt ba thập kỷ. Hỗ trợ “công nghệ nhỏ” (Little Tech) có nghĩa là bạn phải sẵn sàng để giúp David đối đầu với Goliath. Các công ty năm 2021 đã nhận được quá nhiều vốn, phần lớn đổ vào bán hàng và marketing để bán các sản phẩm chưa đạt gấp 10 lần giá trị. Nhưng ngày nay, dòng vốn chảy vào R&D hoặc chi phí vốn.

Vì vậy, quy mô của các nhà thắng lớn ngày càng lớn hơn trước, và cần huy động nhiều vốn hơn — thường là từ đầu. Do đó, ngành VC tất nhiên phải quy mô hóa hơn nhiều để đáp ứng nhu cầu này. Xem xét quy mô của các cơ hội, quy mô này là hợp lý. Nếu quy mô của VC quá lớn so với các cơ hội mà các nhà đầu tư mạo hiểm theo đuổi, chúng ta sẽ thấy các khoản lợi nhuận lớn nhất không đạt kỳ vọng. Nhưng thực tế, chúng ta không thấy điều đó. Trong quá trình mở rộng, các tổ chức VC hàng đầu vẫn liên tục đạt tỷ suất lợi nhuận gấp nhiều lần — và các LP (đối tác hạn chế) của họ cũng vậy. Một nhà đầu tư mạo hiểm nổi tiếng từng nói rằng, quỹ 1 tỷ USD sẽ không bao giờ đạt lợi nhuận gấp 3 lần: vì nó quá lớn. Kể từ đó, một số quỹ đã vượt qua mức 10 lần lợi nhuận trên một quỹ 10 tỷ USD. Một số người chỉ trích các tổ chức hoạt động kém hiệu quả dựa trên các số liệu đó, nhưng bất kỳ ngành nào theo phân phối power-law (tỷ lệ cực cao và dài đuôi) đều có các nhà thắng lớn và các nhà thua dài hạn. Khả năng thắng thầu mà không dựa vào giá cả mới là lý do các tổ chức này duy trì lợi nhuận bền vững. Trong các loại tài sản chính khác, người ta bán sản phẩm cho hoặc cho vay từ những người trả giá cao nhất. Nhưng VC là loại tài sản duy nhất cạnh tranh trên nhiều chiều khác ngoài giá cả. VC là loại tài sản duy nhất có khả năng duy trì tính bền vững trong top 10% các tổ chức.

Điều cuối cùng — ngành VC nên thu nhỏ lại — cũng là một quan điểm sai lầm. Hoặc ít nhất, đối với hệ sinh thái công nghệ, đối với việc tạo ra nhiều công ty công nghệ thế hệ mới, và cuối cùng là đối với thế giới, điều này là điều không tốt. Một số người phàn nàn về tác động hai chiều của việc tăng vốn VC (đúng là có một số!), nhưng nó cũng đi kèm với sự tăng trưởng đáng kể về giá trị của các startup. Việc ủng hộ một hệ sinh thái VC nhỏ hơn có thể đồng nghĩa với việc thúc đẩy giá trị startup nhỏ hơn, và kết quả có thể là phát triển kinh tế chậm hơn. Có lẽ đó là lý do tại sao Garry Tan trong một tập podcast gần đây nói: “VC có thể, và nên lớn gấp 10 lần hiện tại.” Tất nhiên, nếu không còn cạnh tranh, một LP hoặc GP duy nhất là “người chơi duy nhất”, điều đó có thể có lợi cho họ. Nhưng nếu có nhiều hơn các khoản đầu tư VC ngày nay, rõ ràng là tốt hơn cho các nhà sáng lập và thế giới.

Để làm rõ hơn điều này, hãy xem một thí nghiệm tư duy. Trước tiên, bạn có nghĩ rằng thế giới nên có nhiều nhà sáng lập hơn ngày nay không?

Thứ hai, nếu chúng ta đột nhiên có nhiều nhà sáng lập hơn, tổ chức nào sẽ phục vụ họ tốt nhất?

Chúng ta không cần dành quá nhiều thời gian cho câu hỏi đầu tiên, vì nếu bạn đang đọc bài này, có lẽ bạn đã rõ câu trả lời là chắc chắn rồi. Chúng ta không cần phải nói nhiều về lý do tại sao các nhà sáng lập xuất sắc và quan trọng như vậy. Các nhà sáng lập vĩ đại tạo ra các công ty vĩ đại. Các công ty vĩ đại tạo ra các sản phẩm mới giúp cải thiện thế giới, tổ chức năng lượng và sở thích rủi ro của chúng ta thành các mục tiêu sản xuất, đồng thời tạo ra giá trị doanh nghiệp và cơ hội việc làm mới mẻ, đáng chú ý. Và chúng ta chắc chắn chưa đạt đến trạng thái cân bằng này: mọi người có khả năng sáng lập các công ty vĩ đại đều đã làm rồi. Đó là lý do tại sao nhiều hơn đầu tư mạo hiểm giúp giải phóng thêm tăng trưởng cho hệ sinh thái startup.

Nhưng câu hỏi thứ hai còn thú vị hơn. Nếu ngày mai thức dậy, số lượng nhà sáng lập gấp 10 hoặc 100 lần ngày hôm nay (đây là dự đoán, và đúng là đang xảy ra), thì các tổ chức khởi nghiệp trên thế giới nên như thế nào? Trong một thế giới cạnh tranh hơn, các tổ chức VC nên phát triển ra sao?

Để thắng một ván, chứ không phải thua toàn bộ

Marc Andreessen thích kể câu chuyện về một nhà đầu tư VC nổi tiếng, ông từng nói rằng trò chơi VC giống như chơi sushi quay vòng: “Một nghìn startup quay vòng qua, bạn gặp họ. Rồi thỉnh thoảng bạn đưa tay, chọn một startup từ băng chuyền, rồi đầu tư vào đó.”

Mô tả của Marc về VC — ừ, trong phần lớn thời gian của vài thập kỷ qua, hầu như mọi VC đều hoạt động theo cách này. Ngay từ thập niên 1990 hay 2000, thắng thầu đã dễ như lấy sushi quay vòng. Chính vì vậy, đối với một VC vĩ đại, kỹ năng quan trọng nhất chính là khả năng đánh giá (Judgment): phân biệt công ty tốt và xấu.

Nhiều VC vẫn vận hành theo cách này — gần như giống hệt cách họ hoạt động năm 1995. Nhưng thế giới đã thay đổi lớn dưới chân họ.

Thắng thầu ngày xưa dễ như lấy sushi quay vòng — nhưng giờ đây, cực kỳ khó khăn. Người ta mô tả VC như chơi poker: biết khi nào chọn công ty, biết giá vào phù hợp, v.v. Nhưng điều này có thể che lấp cuộc chiến toàn diện để giành được các giao dịch tốt nhất. Các VC cũ nhớ ngày họ là “người chơi duy nhất” và có thể ra lệnh cho các nhà sáng lập. Nhưng giờ đây, có hàng nghìn tổ chức VC, các nhà sáng lập dễ dàng hơn bao giờ hết để có được các term sheet (đề nghị điều khoản). Vì vậy, các cuộc đấu thầu tốt nhất ngày nay đều diễn ra trong môi trường cạnh tranh cực kỳ gay gắt.

Sự chuyển đổi về mô hình là, khả năng thắng thầu đang trở nên quan trọng ngang hoặc còn quan trọng hơn cả việc chọn đúng công ty — thậm chí còn quan trọng hơn. Nếu bạn không thể vào cuộc, thì việc chọn đúng giao dịch có ý nghĩa gì? Có vài yếu tố đã thúc đẩy sự thay đổi này. Thứ nhất, số lượng tổ chức VC tăng vọt, khiến họ phải cạnh tranh lẫn nhau để thắng thầu. Vì giờ có nhiều công ty cạnh tranh về nhân tài, khách hàng và thị phần hơn trước, các nhà sáng lập xuất sắc cần các đối tác có nguồn lực, mạng lưới và hạ tầng để giúp họ chiến thắng. Họ cần các tổ chức có thể mang lại lợi thế cho các công ty trong danh mục của mình.

Thứ hai, khi các công ty giữ tư nhân lâu hơn, các nhà đầu tư có thể đầu tư giai đoạn sau — khi công ty đã được xác thực nhiều hơn — làm tăng độ cạnh tranh trong các giao dịch, và vẫn đạt được lợi nhuận kiểu VC.

Yếu tố cuối cùng, cũng là ít rõ ràng nhất, là khả năng chọn công ty đã trở nên dễ hơn một chút. Thị trường VC trở nên hiệu quả hơn. Một mặt, nhiều nhà sáng lập liên tục tạo ra các công ty mang tính biểu tượng. Nếu Elon Musk, Sam Altman, Palmer Luckey hay một nhà sáng lập liên tục xuất sắc nào đó thành lập công ty, các VC sẽ nhanh chóng xếp hàng để đầu tư. Mặt khác, tốc độ các công ty đạt quy mô khủng cũng nhanh hơn (do giữ tư nhân lâu hơn, có nhiều không gian tăng trưởng hơn), nên rủi ro về phù hợp sản phẩm-thị trường (PMF) đã giảm đi so với trước. Cuối cùng, vì có quá nhiều tổ chức xuất sắc, các nhà sáng lập dễ dàng liên hệ với các nhà đầu tư hơn, khiến việc chọn lựa các giao dịch chưa từng dễ đến thế. Việc chọn đúng công ty phù hợp, với mức giá phù hợp, vẫn là trò chơi chính — nhưng đã không còn là yếu tố quyết định duy nhất nữa.

Ben Horowitz giả định rằng, khả năng thắng thầu liên tục tự nhiên biến bạn thành tổ chức hàng đầu: vì nếu bạn thắng, các giao dịch tốt nhất sẽ đến với bạn. Chỉ khi bạn có khả năng thắng mọi giao dịch, bạn mới có quyền chọn lựa. Bạn có thể không chọn đúng, nhưng ít nhất bạn có cơ hội. Tất nhiên, nếu tổ chức của bạn có thể thắng mọi giao dịch tốt nhất, thì các nhà chọn lọc (Pickers) xuất sắc nhất sẽ muốn làm việc cho bạn, vì họ muốn vào các công ty tốt nhất. (Như Martin Casado nói khi tuyển dụng Matt Bornstein vào a16z: “Hãy đến đây để thắng thầu, chứ đừng để thua.”) Vì vậy, khả năng thắng thầu tạo ra một vòng tuần hoàn tích cực, nâng cao khả năng chọn lọc của bạn.

Vì những lý do này, quy tắc chơi đã thay đổi. Đồng nghiệp của tôi, David Haber, đã mô tả trong bài viết của mình rằng: “Tổ chức > Quỹ (Firm > Fund).”

Trong cách tôi định nghĩa, quỹ (Fund) chỉ có một mục tiêu: “Làm thế nào để tạo ra nhiều lợi nhuận nhất với ít nhân lực nhất, trong thời gian ngắn nhất?” Còn một tổ chức (Firm), theo cách của tôi, có hai mục tiêu. Một là mang lại lợi nhuận xuất sắc, nhưng mục tiêu thứ hai, cũng quan trọng không kém: “Làm thế nào để xây dựng một nguồn lợi nhuận kép (compound) bền vững?”

Các tổ chức tốt nhất sẽ có thể đầu tư phí quản lý của họ vào việc củng cố lợi thế cạnh tranh của mình.

Làm thế nào để giúp được gì đó?

Tôi bước chân vào ngành VC cách đây mười năm, và nhanh chóng nhận ra rằng, trong tất cả các tổ chức VC, Y Combinator chơi một trò chơi khác biệt. YC có thể dễ dàng đạt được các điều khoản ưu đãi cho các công ty xuất sắc quy mô lớn, đồng thời dường như cũng có thể phục vụ chúng quy mô lớn. So với YC, nhiều VC khác chơi một trò chơi đồng nhất (commoditized). Tôi thường đến Demo Day và nghĩ: tôi đang chơi bài, còn YC là nhà cái. Chúng tôi đều vui vẻ, nhưng YC là người vui nhất.

Tôi nhanh chóng nhận ra YC có một lợi thế cạnh tranh. Nó có hiệu ứng mạng tích cực. Nó có một số lợi thế cấu trúc rõ ràng. Người ta từng nói rằng các tổ chức VC không thể có lợi thế cạnh tranh hoặc lợi thế không công bằng — vì cuối cùng, họ chỉ cung cấp vốn. Nhưng rõ ràng YC có một thứ như vậy.

Đó là lý do tại sao YC dù mở rộng quy mô vẫn duy trì sức mạnh. Một số người phê phán YC mở rộng quy mô; họ cho rằng YC cuối cùng sẽ sụp đổ vì họ nghĩ rằng YC không còn linh hồn nữa. Trong 10 năm qua, đã có nhiều dự đoán về cái chết của YC. Nhưng điều đó chưa xảy ra. Trong thời gian đó, họ đã thay toàn bộ đội ngũ cộng sự, và vẫn chưa chết. Lợi thế cạnh tranh chính là lợi thế cạnh tranh. Giống như các công ty mà họ đầu tư, các tổ chức VC quy mô lớn sở hữu lợi thế cạnh tranh không chỉ đơn thuần là thương hiệu.

Sau đó, tôi nhận ra rằng tôi không muốn chơi trò chơi VC đồng nhất, nên tôi cùng sáng lập ra tổ chức của riêng mình, cùng các tài sản chiến lược khác. Những tài sản này rất có giá trị và tạo ra dòng giao dịch mạnh mẽ, giúp tôi cảm nhận được sự khác biệt trong trò chơi. Khoảng cùng thời điểm đó, tôi bắt đầu quan sát một tổ chức khác xây dựng lợi thế cạnh tranh riêng của họ: a16z. Vì vậy, vài năm sau, khi có cơ hội gia nhập a16z, tôi biết mình phải nắm bắt.

Nếu bạn tin rằng ngành đầu tư mạo hiểm là một ngành theo phân phối power-law (tỷ lệ cực cao và dài đuôi), thì bạn cũng phải tin rằng chính ngành này cũng sẽ tuân theo phân phối đó. Các nhà sáng lập xuất sắc nhất sẽ tụ họp tại các tổ chức giúp họ thắng thầu một cách quyết đoán nhất. Các tổ chức mang lại lợi nhuận cao nhất sẽ tập trung ở những nơi đó. Và vốn sẽ đổ vào các tổ chức này.

Đối với các nhà sáng lập muốn xây dựng công ty mang tính biểu tượng tiếp theo, các tổ chức VC quy mô lớn cung cấp một sản phẩm hấp dẫn vô cùng. Họ cung cấp kiến thức chuyên sâu và dịch vụ toàn diện cho các công ty tăng trưởng nhanh — tuyển dụng, chiến lược GTM, pháp lý, tài chính, PR, quan hệ chính phủ. Họ cung cấp đủ vốn để bạn thực sự đến đích, thay vì phải tính toán từng đồng, đối mặt với các đối thủ có nguồn lực dồi dào. Họ có khả năng tiếp cận rộng rãi — kết nối với từng người bạn cần biết trong lĩnh vực thương mại và chính phủ, giới thiệu với từng CEO của các tập đoàn hàng đầu và các nhà lãnh đạo thế giới quan trọng. Họ cung cấp cơ hội tiếp cận hàng trăm nghìn nhân tài toàn cầu, với mạng lưới gồm hàng chục nghìn kỹ sư, quản lý cấp cao và điều hành sẵn sàng tham gia khi bạn cần. Và họ có mặt khắp nơi — đối với các nhà sáng lập đầy tham vọng, điều này có nghĩa là bất cứ đâu cũng có thể.

Song song đó, đối với LP, các tổ chức VC quy mô lớn cũng là một sản phẩm cực kỳ hấp dẫn trong các vấn đề đơn giản nhất: các công ty mang lại lợi nhuận tối đa có chọn họ không? Câu trả lời rất rõ ràng — có. Tất cả các công ty lớn đều hợp tác với các nền tảng quy mô lớn, thường là từ giai đoạn đầu. Các tổ chức VC quy mô lớn có nhiều cơ hội hơn để bắt lấy các công ty quan trọng, và có nhiều đòn bẩy hơn để thuyết phục họ chấp nhận đầu tư của mình. Điều này thể hiện rõ trong lợi nhuận.

Trích từ tác phẩm của Packy:

Hãy nghĩ về vị trí của chúng ta ngay lúc này. Trong số mười công ty lớn nhất thế giới, có tám công ty có trụ sở tại bờ Tây, được VC hỗ trợ. Trong vài năm qua, các công ty này đã tạo ra phần lớn giá trị của các doanh nghiệp mới toàn cầu. Đồng thời, các công ty tư nhân tăng trưởng nhanh nhất thế giới cũng chủ yếu là các công ty do VC hỗ trợ, có trụ sở tại bờ Tây: những công ty mới thành lập vài năm trước đang nhanh chóng tiến tới định giá nghìn tỷ USD và các IPO lớn nhất lịch sử. Các công ty tốt nhất ngày nay đạt thành tích nhiều hơn mọi thời đại, và đều có sự hỗ trợ của các tổ chức quy mô lớn. Tất nhiên, không phải tất cả các tổ chức quy mô lớn đều thành công — tôi có thể kể ra vài trường hợp sụp đổ huyền thoại — nhưng hầu hết các công ty công nghệ vĩ đại đều có hậu thuẫn từ các tổ chức quy mô lớn.

Hoặc làm lớn, hoặc tinh tế

Tôi không nghĩ rằng tương lai chỉ là các tổ chức VC quy mô lớn. Giống như mọi lĩnh vực mà công nghệ chạm tới, ngành VC sẽ trở thành một “cây gậy hai đầu”: một đầu là vài tổ chức cực lớn, còn đầu kia là nhiều tổ chức nhỏ, chuyên môn cao, hoạt động trong các lĩnh vực và mạng lưới riêng, thường hợp tác với các tổ chức quy mô lớn.

Ngành VC đang diễn ra đúng như quy trình phần mềm thôn tính dịch vụ: một bên là vài “ông lớn” tích hợp theo chiều dọc, bên kia là các nhà cung cấp nhỏ, phân biệt rõ ràng, tạo ra đuôi dài. Cấu trúc này sẽ thịnh vượng: chiến lược của họ bổ sung cho nhau và cùng nhau tạo ra sức mạnh. Chúng tôi cũng đã hỗ trợ hàng trăm quỹ boutique ngoài các tổ chức lớn, và sẽ tiếp tục hợp tác chặt chẽ với họ.

Quy mô lớn và boutique đều sẽ phát triển tốt, còn các tổ chức nằm ở trung tâm — quá lớn để bỏ lỡ các nhà thắng lớn, nhưng quá nhỏ để cạnh tranh với các tổ chức lớn hơn có thể cung cấp dịch vụ tốt hơn cho nhà sáng lập — sẽ gặp khó. Điểm đặc biệt của a16z là nằm ở hai đầu của “cây gậy hai đầu” này — vừa là một nhóm các tổ chức boutique chuyên biệt, vừa được hưởng lợi từ một nền tảng quy mô lớn.

Tổ chức nào hợp tác tốt nhất với nhà sáng lập sẽ chiến thắng. Điều này có thể là các quỹ dự phòng quy mô cực lớn, khả năng tiếp cận chưa từng có, hoặc một nền tảng dịch vụ bổ sung khổng lồ. Hoặc có thể là kiến thức chuyên môn không thể sao chép, dịch vụ tư vấn xuất sắc, hoặc khả năng chịu rủi ro cực cao.

Trong ngành VC có một câu đùa cũ: VC nghĩ rằng mọi sản phẩm đều có thể cải tiến, mọi công nghệ vĩ đại đều có thể quy mô hóa, mọi ngành đều có thể bị thôn tính — trừ chính ngành của họ.

Thực tế, nhiều VC không thích sự tồn tại của các tổ chức VC quy mô lớn. Họ cho rằng quy mô lớn hy sinh một phần linh hồn. Có người nói Silicon Valley giờ quá thương mại hóa, không còn là nơi dành cho những kẻ kỳ quặc (Misfits). (Bất cứ ai nói rằng giới công nghệ không còn nhiều kẻ kỳ quặc, chắc chắn chưa từng tham dự các bữa tiệc công nghệ ở San Francisco, hoặc chưa nghe podcast MOTS). Một số người còn dựa vào câu chuyện tự phục vụ — rằng sự thay đổi là “sự bất kính đối với trò chơi” — bỏ qua thực tế rằng trò chơi luôn phục vụ các nhà sáng lập, và luôn như vậy. Tất nhiên, họ sẽ không bao giờ lo lắng về các công ty họ ủng hộ, vì chính sự tồn tại của các công ty đó dựa trên việc đạt quy mô lớn và thay đổi luật chơi của ngành.

Nói rằng các tổ chức VC quy mô lớn không phải là “đầu tư mạo hiểm thực sự” giống như nói rằng đội NBA bắn nhiều 3 điểm hơn không phải là “bóng rổ đích thực”. Có thể bạn không nghĩ vậy, nhưng quy tắc cũ đã không còn thống trị nữa. Thế giới đã thay đổi, và một mô hình mới đã xuất hiện. Trớ trêu thay, cách mà quy tắc mới này thay đổi cũng giống như cách các công ty do VC hỗ trợ thay đổi luật chơi của ngành của họ. Khi công nghệ làm thay đổi một ngành, và xuất hiện các “người chơi quy mô lớn” mới, trong quá trình đó, luôn có những thứ mất đi. Nhưng cũng có nhiều thứ thu được hơn. Các nhà đầu tư mạo hiểm hiểu rõ sự đánh đổi này — họ luôn ủng hộ sự đánh đổi đó. Những gì các nhà đầu tư mạo hiểm muốn thấy trong các startup cũng chính là điều họ mong đợi ở chính ngành của mình. Phần mềm đang thôn tính thế giới, và tất nhiên, nó sẽ không dừng lại ở ngành VC.