2036 Cuộc chiến toàn cầu về địa điểm tổ chức Olympic, các thành phố ứng cử từ 5 châu lục hội tụ

Các quốc gia mong muốn tổ chức Olympic đang ngày càng quan tâm hơn bao giờ hết. Trong khu vực châu Á, chỉ có Nhật Bản, Trung Quốc và Hàn Quốc từng tổ chức Thế vận hội mùa hè, trong khi cuộc đua giành quyền đăng cai Olympic 2036 đang thu hút số lượng chưa từng có các quốc gia mới nổi và khu vực tham gia. Sau Thế vận hội Brisbane 2032, Ủy ban Olympic quốc tế (IOC) đang tiến hành cải cách toàn diện quy trình lựa chọn địa điểm tổ chức, và những thay đổi này đang thúc đẩy các quốc gia đăng ký tranh quyền trên toàn cầu.

Hiện tại, có 5 thành phố đã chính thức nộp hồ sơ đăng cai, thêm hơn 5 thành phố khác thể hiện sự quan tâm mạnh mẽ. Đặc điểm nổi bật là số lượng ứng viên từ Tây Âu ít hơn so với mọi năm, thay vào đó là các đề xuất đầy tham vọng từ Trung Đông, châu Á và Nam Mỹ. Các thành phố như Budapest, Đức, Copenhagen mới chỉ trong giai đoạn khảo sát sơ bộ và chưa chính thức nộp hồ sơ.

Tại sao hiện nay lại tập trung nhiều sự quan tâm vào đăng cai Olympic 2036

Gần đây, IOC đã tập trung đơn giản hóa thủ tục, điều này đã thay đổi đáng kể hình thức của quy trình tranh quyền đăng cai. Thay vì phương thức “nộp đơn một lần rồi thôi” trước đây, IOC đã chuyển sang mô hình “đối thoại liên tục vĩnh viễn”, gần giống như nhiều vòng đàm phán hơn, nhằm giảm thiểu số lượng đội tuyển thất bại trong quá trình lựa chọn địa điểm tổ chức.

Điều đáng chú ý nữa là sự đa dạng trong hình thức tổ chức Olympic. Trước đây, tổ chức tại một thành phố duy nhất là tiêu chuẩn, nhưng hiện nay đã chấp nhận tổ chức tại nhiều thành phố hoặc toàn khu vực. Ví dụ như Thế vận hội mùa đông 2030 tại Pháp Alps sẽ tổ chức chung, cho thấy mô hình mới này có thể giảm tải đáng kể cho hạ tầng quốc gia.

Đa dạng về địa lý của các ứng viên – các quốc gia mới nổi thúc đẩy cuộc đua đăng cai Olympic

Điểm đặc biệt lớn nhất của cuộc đua giành quyền đăng cai Olympic 2036 lần này chính là sự đa dạng về địa lý. Từ năm 1970, phần lớn các địa điểm tổ chức đều nằm ở châu Âu và châu Á, nhưng danh sách ứng viên năm 2036 cho thấy sự phát triển nhanh chóng của Trung Đông, Nam Mỹ và Đông Nam Á.

Các khu vực này đã liên tục tổ chức các giải đấu thể thao quốc tế quy mô lớn trong 10 năm qua, xây dựng nền tảng vững chắc để đăng cai Olympic. Kết quả là, khái niệm “đặc quyền của các quốc gia phát triển” dần phai nhạt, và bất kỳ khu vực nào có hạ tầng chất lượng cao đều có thể được xem xét làm địa điểm đăng cai.

Doha (Qatar): Thử thách lần thứ 6 từ trung tâm thể thao Trung Đông

Doha đang nhanh chóng khẳng định vị thế là “thủ đô thể thao của Trung Đông” và là ứng viên sáng giá cho Olympic 2036. Dù đã nhiều lần trượt, nhưng trong quá trình đó, Doha đã tổ chức thành công các giải vô địch điền kinh, thể dục dụng cụ, bơi lội thế giới, chứng minh năng lực tổ chức các sự kiện quốc tế quy mô lớn.

Các sân vận động bóng đá xây dựng cho World Cup Qatar 2022 cùng các khách sạn tiện nghi đã chuẩn bị sẵn hạ tầng cần thiết cho Olympic. Trong lần nộp hồ sơ này, Doha nhấn mạnh việc tận dụng các cơ sở hiện có và cam kết phát triển bền vững dài hạn qua các dự án mới, nhằm vượt qua quá khứ thất bại.

Ahmedabad (Ấn Độ): Tham vọng tổ chức Olympic lần đầu tiên của quốc gia đông dân nhất thế giới

Ấn Độ đã có kinh nghiệm tổ chức Đại hội Thể thao Khối thịnh vượng chung, nhưng chưa từng đăng cai Olympic mùa hè. Việc Ahmedabad, một thành phố tiềm năng của bang Gujarat, nổi lên như một ứng viên cho Olympic 2036 là bước ngoặt quan trọng trong chiến lược phát triển thể thao của Ấn Độ.

Chủ tịch Ủy ban Olympic Ấn Độ PT Usha cho biết, sự kiện này sẽ “tác động đến toàn bộ người Ấn Độ qua nhiều thế hệ”. Tổng thống Emmanuel Macron của Pháp đã ủng hộ đề xuất của Ấn Độ và hứa chuyển giao kiến thức tổ chức từ Paris, nâng cao uy tín quốc tế của đề cử này.

Istanbul (Thổ Nhĩ Kỳ): Nỗ lực thứ bao nhiêu lần của thành phố nơi giao thoa lịch sử và hiện đại

Istanbul, với đặc điểm địa lý là nằm giữa hai lục địa qua eo biển Bosphorus, đang chuẩn bị cho lần thứ 6 tranh quyền đăng cai Olympic. Nguyên nhân thất bại trước đây chủ yếu liên quan đến hạ tầng giao thông phức tạp, nhưng chính quyền thành phố đang triển khai chiến lược giải quyết vấn đề này.

Thông qua thành công của các sự kiện thể thao như European Games 2027, Istanbul muốn chứng minh năng lực tổ chức. Thị trưởng Ekrem Imamoglu khẳng định: “Sự nhiệt huyết của người dân là trái tim của hồ sơ đăng cai của chúng tôi”, dựa trên sự ủng hộ mạnh mẽ của cộng đồng địa phương.

Nusantara (Indonesia): Đề xuất táo bạo từ thành phố mới đang xây dựng cho Olympic 2036

Indonesia, quốc gia thứ 4 về dân số thế giới nhưng chưa từng tổ chức Olympic, đã gây bất ngờ khi đề xuất đăng cai Olympic 2036 từ thủ đô mới Nusantara. Do thành phố này vẫn đang trong quá trình xây dựng, ban đầu dự kiến tranh quyền tổ chức vào năm 2032 nhưng chưa đủ tiến độ.

Bộ trưởng Thể thao Thanh niên Indonesia Dito Ariotejo gợi ý phương án từng bước, bắt đầu từ tổ chức Youth Olympics 2030 tại Jakarta hoặc Palembang, rồi mở rộng ra nhiều thành phố khác. Indonesia tự tin rằng, nếu chuẩn bị nghiêm túc, họ hoàn toàn có khả năng tổ chức Olympic.

Santiago (Chile): Mong muốn trở lại tổ chức Olympic tại Nam Mỹ

Kể từ sau Rio 2016, Nam Mỹ chưa từng đăng cai Olympic. Chile, dựa trên thành công của Đại hội Pan-American 2023, đề xuất trở lại tổ chức Olympic tại khu vực này vào năm 2036.

Với phong cảnh dãy Andes hùng vĩ, Chile đã thể hiện năng lực tổ chức các sự kiện quốc tế đẳng cấp thế giới. Tổng thống Gabriel Boric tuyên bố: “Chile xứng đáng mơ ước lớn hơn”, thể hiện sự ủng hộ toàn dân cho mục tiêu đăng cai.

Các địa điểm khác tiềm năng: Hàn Quốc, Ai Cập, Ả Rập Saudi

Ngoài 5 thành phố đã chính thức nộp hồ sơ, còn nhiều ứng viên tiềm năng khác. Gần đây, Jeollabuk-do của Hàn Quốc đã nổi bật hơn Seoul trong cuộc đua nội địa. Các thành phố của Ai Cập cũng có khả năng tham gia, trong khi Riyadh (Ả Rập Saudi) đã quyết định tổ chức giải đấu thể thao điện tử đầu tiên vào năm 2027, mở rộng khả năng trở thành địa điểm đăng cai Olympic 2036 trong tương lai.

Quy trình quyết định cuối cùng về địa điểm tổ chức Olympic 2036 – Thời điểm bỏ phiếu của IOC chưa rõ

Việc chọn địa điểm tổ chức Olympic 2036 cuối cùng sẽ do hơn 100 thành viên IOC từ khắp nơi trên thế giới bỏ phiếu. Chủ tịch mới của IOC, ông Christophe de Kepper, hiện đang trong giai đoạn làm quen với nhiệm vụ và không muốn đưa ra quyết định vội vàng.

Theo lý thuyết, các thành viên IOC có thể bỏ phiếu sớm nhất vào năm 2027, nhưng dự kiến sẽ công bố kết quả trong khoảng 2027-2028. Với mô hình “đối thoại vĩnh viễn” mới của IOC, thời gian đàm phán giữa các thành phố đăng cai và ủy ban dự kiến sẽ kéo dài hơn trước.