Huyền thoại về khối tài sản của Elon Musk: Từ 28.000 đô la của cha đến đế chế trị giá 400 tỷ đô la

Elon Musk dùng chưa đầy ba mươi năm để biến khoản vay 28.000 đô la do cha mình cho thành một đế chế kinh doanh trị giá hơn 4000 tỷ đô la. Câu chuyện này không chỉ là huyền thoại về sự nỗ lực cá nhân mà còn là ví dụ về cách Vermögen có thể tăng trưởng theo cấp số nhân khi đúng thời điểm, đúng người nắm giữ. Từ một công ty phần mềm nhỏ ban đầu đến hiện tại thống trị các lĩnh vực khám phá không gian, xe điện và trí tuệ nhân tạo, con đường tích lũy tài sản của Musk thực sự độc đáo và đầy cảm hứng.

Sự hỗ trợ của cha và lần khởi nghiệp đầu tiên: Hạt giống 28.000 đô la

Năm 1995, Musk cùng anh trai Kimbal thành lập Zip2, một công ty phần mềm mạng cung cấp bản đồ và danh bạ trực tuyến cho các tờ báo. Vốn khởi nghiệp này đến từ cha của Musk, một kỹ sư người Nam Phi, và chính khoản đầu tư 28.000 đô la này đã đánh dấu bước khởi đầu cho sự nghiệp doanh nhân của Musk.

Sau này Musk nhiều lần nhấn mạnh rằng ông không thừa kế bất kỳ tài sản nào, thậm chí sau khi cha gặp khó khăn, ông còn phải tự kiếm sống. Nhưng ông khẳng định rằng cha đã trao cho ông “điều quý giá hơn tiền bạc” — đó là tinh thần khởi nghiệp và dũng khí đối mặt với thử thách. Trong giai đoạn đầu, nguồn lực rất hạn chế, Musk và Kimbal không đủ tiền thuê văn phòng hay chỗ ở, vì vậy Musk phải ngủ trên ghế sofa trong văn phòng, tắm tại phòng tập YMCA địa phương. Những trải nghiệm gian khổ này đã đặt nền móng cho thành công sau này của ông.

Vượt qua cơn sốt dot-com

Năm 1999, Compaq mua lại Zip2 với giá 307 triệu đô la. Giao dịch này giúp Musk, khi đó mới 27 tuổi, thu về hơn 22 triệu đô la tiền mặt và cổ phiếu, là khoản tài sản đầu tiên đáng kể trong đời ông. Với số tiền này, ông mua một chiếc McLaren F1 trị giá 1 triệu đô la, nhưng quan trọng hơn, nó cung cấp nguồn vốn cho các ý tưởng tiếp theo của ông.

Ngay lập tức Musk thành lập X.com, một ngân hàng trực tuyến và dịch vụ tài chính. Trong cuộc cạnh tranh khốc liệt, X.com gặp nhiều khó khăn, cuối cùng hợp nhất với Confinity của Peter Thiel, sau này đổi tên thành PayPal, trở thành tiền đề cho ngành tài chính internet.

Năm 2002, eBay mua lại PayPal với giá 1,5 tỷ đô la, giúp Musk thu về thêm 165 triệu đô la. Nhưng quan trọng hơn, thương vụ này giúp ông xây dựng một mạng lưới quan hệ mạnh mẽ gọi là “băng đảng PayPal”, gồm những nhân vật sau này trở thành những người có ảnh hưởng lớn trong lĩnh vực công nghệ và chính trị.

Hai cuộc chơi lớn: ô tô điện và không gian

Năm 2002, Musk chấp nhận một rủi ro gần như điên rồ khi thành lập SpaceX, nhằm phát triển tên lửa đẩy trọng tải lớn và khai thác thương mại không gian. Cùng thời điểm, năm 2004, Musk gia nhập ban giám đốc Tesla và dẫn dắt vòng gọi vốn đầu tiên của công ty. Bốn năm sau, ông kiểm soát hoàn toàn Tesla.

Năm 2009, Tesla ra mắt Model S, một chiếc xe điện có quãng đường chạy hơn 400 km, tương đương với chiếc T của Henry Ford thời xưa. Dù khả năng vận hành còn hạn chế so với ngày nay, nhưng Model S đã trở thành tâm điểm chú ý toàn cầu, biến ước mơ về xe điện thành hiện thực. Hiện tại, giá trị thị trường của Tesla đã đạt 910 tỷ đô la, Musk nắm giữ khoảng 12% cổ phần.

Trong cùng thời gian đó, SpaceX đạt thành tựu còn ấn tượng hơn. Từ năm 2002 đến nay, công ty đã phóng thành công khoảng 250 tên lửa và tàu vũ trụ. Đây là công ty tư nhân duy nhất thành công đưa tàu vào quỹ đạo thấp của Trái đất, thu hồi an toàn và nhiều lần vận chuyển phi hành đoàn đến trạm ISS. Chi phí cho các chuyến bay này cũng rất ấn tượng — trong khi Quốc hội Mỹ và NASA từ năm 1971 đến 2010 đã chi hơn 192 tỷ đô la (theo giá năm 2010) cho 131 chuyến tàu con thoi, trung bình mỗi lần khoảng 1,2-1,5 tỷ đô la, thì SpaceX chỉ cần khoảng 15 triệu đô la để thực hiện nhiệm vụ tương tự, tạo ra lợi thế về chi phí lớn giúp ông có thể đầu tư vào các dự án khác.

Giá trị của SpaceX trong các vòng gọi vốn gần đây đã lên tới khoảng 3500 tỷ đô la, biến nó thành một trong những công ty có ảnh hưởng nhất thế giới. Dự án vệ tinh Starlink của SpaceX đã vận hành hơn 7000 vệ tinh, chiếm hơn một nửa tổng số vệ tinh trên toàn cầu, dự kiến trong vòng mười năm sẽ đạt 40.000 vệ tinh.

Quyền lực xã hội và tầm nhìn tương lai

Năm 2022, Musk mua lại Twitter với giá 44 tỷ đô la, nay đã đổi tên thành X. Dù đã sa thải hàng loạt nhân viên, làm mất lòng nhiều nhà quảng cáo và giá trị công ty giảm khoảng 70%, nhưng thương vụ này mang lại cho ông một quyền lực chưa từng có: ảnh hưởng thực sự đến dòng chảy thông tin toàn cầu và dư luận công chúng. Là một trong những doanh nhân có tiếng nói lớn nhất hiện nay, ông gần như có thể tác động ngay lập tức đến thị trường và chính trị.

Trong lĩnh vực công nghệ thần kinh, Musk thúc đẩy phát triển “giao diện não - máy” qua Neuralink, nhằm tạo ra các chip cấy ghép trong não có thể giao tiếp trực tiếp với điện thoại, máy tính và các thiết bị khác. Mục tiêu của công nghệ này là giúp con người dễ dàng giao tiếp, thể hiện ý tưởng và khám phá thông tin hơn.

Trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo, Musk ban đầu là nhà đầu tư và thành viên ban giám đốc của OpenAI, nhưng sau khi không thể kiểm soát công ty, ông rút lui trong tiếc nuối. Đầu năm 2023, ông công bố thành lập xAI, một công ty trí tuệ nhân tạo nhằm “hiểu bản chất vũ trụ”, đồng thời để không bị tụt lại trong cuộc đua chatbot AI đang bùng nổ. Musk hiện nắm giữ khoảng 54% cổ phần của xAI, và các nhà đầu tư đã đẩy giá trị công ty lên khoảng 50 tỷ đô la.

Từ khởi đầu nhỏ bé đến đỉnh cao của cải: Bí mật của Vermögen

Đến cuối năm 2024, Elon Musk lần đầu tiên vượt mốc 4000 tỷ đô la về tài sản, trở thành cá nhân đầu tiên trong lịch sử đạt đến đỉnh cao này. Tất cả bắt nguồn từ khoản 28.000 đô la cha ông đã đầu tư.

Theo Bloomberg Billionaires Index, trong vòng chưa đầy một tháng sau cuộc bầu cử tổng thống Mỹ, tài sản của Musk đã tăng thêm 170 tỷ đô la. Cổ phiếu Tesla tăng khoảng 70% trong thời gian này. Dù Musk đã thế chấp hơn một nửa cổ phần Tesla để vay cá nhân, với hạn mức vay tối đa lên tới 3,5 tỷ đô la, nhưng cổ phần của ông trong SpaceX, Neuralink và xAI vẫn mang lại khối tài sản và quyền lực khổng lồ.

Con đường tích lũy của Musk khác biệt so với các thế hệ trước. Ông bắt đầu từ các ngành truyền thống, rồi dần mở ra các lĩnh vực mới từng chỉ do chính phủ Mỹ độc quyền — từ tên lửa không gian đến dịch vụ vệ tinh. Quá trình này thể hiện rõ cách đổi mới công nghệ, dám mạo hiểm và liên tục đầu tư vào tương lai có thể biến một số vốn hạn chế ban đầu thành một đế chế kiểm soát nhiều ngành công nghiệp. Và tất cả bắt nguồn từ quyết định then chốt của cha ông, khi đầu tư 28.000 đô la vào một chàng trai trẻ.