Jack Dorsey dẫn đầu chuyển đổi công nghệ tại Block khi tái phát minh tương lai của bitcoin

Jack Dorsey, đồng sáng lập kiêm CEO của Block, đã công bố vào thứ Năm một quyết định mang tính cách mạng: loại bỏ hơn 4.000 vị trí công việc, giảm số nhân viên từ 10.000 xuống còn dưới 6.000 người. Điều nghịch lý là công ty kiểm soát Square, Cash App và nhiều sáng kiến liên quan đến bitcoin vừa mới báo cáo doanh thu tăng khoảng 220 triệu đô la so với quý trước. Nguyên nhân đằng sau bước đi trái ngược này là trí tuệ nhân tạo.

“Trí tuệ nhân tạo đã thay đổi căn bản ý nghĩa của việc xây dựng và điều hành một công ty,” Dorsey viết trong thư gửi cổ đông. Thông điệp của ông rõ ràng: đây không phải là một khủng hoảng tạm thời, mà là một cuộc tái tạo nền tảng mô hình kinh doanh. Thị trường đã xác nhận ngay lập tức: cổ phiếu của Block, được giao dịch trên Sở Giao dịch Chứng khoán New York, đã tăng khoảng 24% sau thông báo.

Thử thách của Dorsey: Ít nhân viên hơn, năng lực nhiều hơn

Việc sắp xếp lại của Block là biểu hiện của một xu hướng rộng lớn hơn. Dorsey thừa nhận rằng công ty đã tuyển dụng quá mức trong thời kỳ COVID, xây dựng hai cấu trúc doanh nghiệp riêng biệt (Square và Cash App) vốn nên là một từ ban đầu. Việc điều chỉnh vào giữa năm 2024 bắt đầu sửa chữa sai lầm này, nhưng cuộc khủng hoảng AI đã thúc đẩy quá trình chuyển đổi nhanh hơn.

Điều thú vị là Dorsey không xem đây là việc sa thải phản ứng, mà là một sự thích nghi không thể tránh khỏi. “Trong năm tới, tôi nghĩ phần lớn các công ty sẽ đi đến cùng một kết luận và thực hiện các thay đổi cấu trúc tương tự,” ông dự đoán trong thông cáo. Sau đó, trên mạng xã hội, ông còn thêm một nhận xét gây sốc: “Tôi không nghĩ chúng ta là những người đi trước trong nhận thức này. Tôi nghĩ phần lớn các công ty là chậm trễ.”

Từ Satoshi đến tự động hóa: Bitcoin trong kỷ nguyên máy móc thông minh

Block có lẽ là người ủng hộ bitcoin nhiệt thành nhất của doanh nghiệp, một sự trùng hợp đã làm dấy lên suy đoán liệu Dorsey có thể là Satoshi Nakamoto, tên giả của người sáng lập tiền điện tử này. Chính Dorsey đã nhiều lần phủ nhận mối liên hệ này, nhưng sự đam mê của Block với bitcoin là không thể phủ nhận: thanh toán tích hợp trong Square và Cash App, Bitkey như một giải pháp ví phần cứng, thậm chí cả các máy khai thác của riêng họ.

Sự mỉa mai về ý tưởng này là sâu sắc. Satoshi Nakamoto thiết kế bitcoin như một hệ thống tự chủ, không trung gian, dựa trên tự động hóa sự đồng thuận. Giờ đây, Dorsey đang tích hợp trí tuệ nhân tạo để tự động hóa các chức năng doanh nghiệp. Bitcoin sinh ra từ nguyên tắc “mã là luật”; AI hứa hẹn sẽ biến “máy móc thành nhà vận hành.”

Block không đơn độc trong cuộc chuyển đổi này do trí tuệ nhân tạo thúc đẩy. Tháng 1, Amazon đã sa thải 16.000 nhân viên trong khi tăng cường đầu tư vào AI. Cùng kỳ đó, Pinterest thông báo sa thải khoảng 15% nhân sự, chuyển hướng nguồn lực sang các sản phẩm dựa trên AI. Spotify cũng đưa ra quyết định tương tự: đồng sáng lập điều hành Gustav Söderström tiết lộ rằng các nhà phát triển chính của họ “chưa viết nổi một dòng mã nào” vào năm 2026, chỉ sử dụng trí tuệ nhân tạo để thiết kế phần mềm.

Chuỗi domino: Salesforce, Klarna và Accenture theo đuổi con đường

Hiện tượng này đang mở rộng. Salesforce, Klarna và Accenture đã cắt giảm hàng nghìn vị trí do sự gia tăng trong việc sử dụng tự động hóa và trí tuệ nhân tạo. Những gì trước đây chỉ là một điều chỉnh nhỏ của Block nay đã trở thành một cuộc tái cấu trúc hệ thống của nền kinh tế công nghệ.

Tuy nhiên, cũng có những lo ngại song song. Chủ nhật, Citrini Research, nhà cung cấp nghiên cứu cho các nhà đầu tư, đã công bố một phân tích rộng rãi cho rằng nếu trí tuệ nhân tạo tiếp tục theo đà hiện tại, có thể gây ra sa thải hàng loạt nhân viên văn phòng, làm suy yếu chi tiêu của người tiêu dùng và làm chậm tăng trưởng kinh tế chung. Việc tối ưu hóa doanh nghiệp có thể, nghịch lý thay, làm giảm nhu cầu mà chính các doanh nghiệp này dựa vào.

Câu hỏi mà Dorsey không trả lời

Jack Dorsey dự đoán sự tự tin rằng các công ty “chậm trễ” cuối cùng sẽ hiểu rõ tính tất yếu của cuộc chuyển đổi này. Tuy nhiên, ông để ngỏ một câu hỏi khó chịu: điều gì xảy ra khi phần lớn các công ty cùng lúc đi theo con đường đó? Là thích nghi kinh tế hay là sự sụp đổ của tiêu dùng?

Điều chắc chắn là Block, dưới sự lãnh đạo của Dorsey, đang đặt cược tất cả vào trí tuệ nhân tạo như một chất xúc tác cho hiệu quả. Satoshi Nakamoto đã hình dung một hệ thống không trung gian; Dorsey đang hình dung một hệ thống không nhiều nhân viên. Cả hai đều chia sẻ một niềm đam mê: tự động hóa của tương lai.