Cách Jeff Bezos xây dựng sự nghiệp của mình: Ba thói quen tạo dựng tài sản thúc đẩy kết quả

Khi chúng ta hỏi Jeff Bezos đã trở nên giàu có như thế nào, câu trả lời đi xa hơn việc ông sáng lập Amazon. Mặc dù đế chế thương mại điện tử của ông đã đặt nền móng cho đợt bùng nổ tài sản ban đầu, việc Bezos tiếp tục xây dựng khối tài sản của mình cho thấy một “bài bản” tinh vi hơn nhiều mà các nhà đầu tư bình thường có thể học theo. Theo dữ liệu năm 2024, giá trị ròng của Bezos dao động quanh mốc 200 tỷ USD, đưa ông vào nhóm những người giàu nhất thế giới. Nhưng câu chuyện thực sự không chỉ nằm ở các con số—mà nằm ở những thói quen và tư duy đã giúp ông tiếp tục gia tăng sự giàu có của mình lâu sau khi rời khỏi vị trí CEO của Amazon.

Câu hỏi Jeff Bezos đã trở nên giàu có như thế nào không có một đáp án đơn giản, nhưng nghiên cứu từ Inc.com và phần phân tích lịch sử đầu tư của ông thông qua BezosExpeditions.com cho thấy ba mô hình nhất quán đã biến tài sản của ông từ hàng tỷ thành hàng trăm tỷ.

Đa dạng hóa: Nền tảng của sự giàu có vượt ra ngoài một công ty

Một trong những sự thật đáng chú ý nhất về Bezos là ông từ chối dồn hết trứng vào một giỏ. Ngoài phần nắm giữ lớn ở Amazon, Bezos đã xây dựng một danh mục đầu tư rộng khắp, trải dài từ vốn đầu tư mạo hiểm, bất động sản đến các công ty khởi nghiệp công nghệ. Lịch sử đầu tư của ông cho thấy hàng chục lần đặt cược trên nhiều lĩnh vực và giai đoạn—từ cấp vốn hạt giống giai đoạn đầu đến các công ty đã trưởng thành.

Chiến lược đa dạng hóa này đối lập rõ rệt với nhiều nhà sáng lập thành công, những người bị mắc kẹt bởi “một thành tựu duy nhất” của mình. Bezos hiểu rằng tích lũy tài sản thực sự đòi hỏi nhiều dòng tiền và mức độ rủi ro đa dạng. Khi bạn nhìn vào các tỷ phú khác đã giữ vững vị thế trong nhiều thập kỷ, mô hình này lặp lại: họ không dựa vào một tài sản duy nhất để tạo ra lợi nhuận.

Với nhà đầu tư trung bình, đa dạng hóa không có nghĩa là bạn cần hàng tỷ để bắt đầu. Đầu tư theo phần (fractional share) thông qua các ứng dụng, quỹ tín thác đầu tư bất động sản (REITs), quỹ chỉ số (index funds) và sở hữu doanh nghiệp nhỏ đều có thể tạo ra cách tiếp cận “nhiều lớp” tương tự đối với sự giàu có mà Bezos sử dụng. Nguyên tắc vẫn không đổi bất kể vốn ban đầu của bạn: dàn trải các khoản đặt cược của bạn trên nhiều nhóm tài sản và các ngành công nghiệp khác nhau.

Đầu tư vào những gì bạn thực sự hiểu: Cẩm nang về công nghệ

Danh mục đầu tư của Bezos cho thấy sự ưu tiên rõ ràng dành cho các công ty công nghệ và các thị trường kỹ thuật số. Các khoản nắm giữ của ông trong những nền tảng như Nextdoor và Uber không phải là lựa chọn ngẫu nhiên—chúng đại diện cho những doanh nghiệp được xây dựng trên các nguyên tắc mà ông hiểu rất sâu khi tạo dựng Amazon. Chiến lược này phù hợp chặt chẽ với triết lý đầu tư do Warren Buffett đề xướng, người nổi tiếng chỉ đầu tư vào các công ty mà ông có thể hiểu trọn vẹn.

Chiến lược bám sát “vòng năng lực” của mình này tách những người giàu có thành công khỏi những người chạy theo xu hướng. Bezos không đầu tư nặng vào những ngành mà ông không hiểu, như phát triển dược phẩm hay thăm dò năng lượng. Thay vào đó, ông dồn lực hơn vào nền kinh tế số—nơi ông có hiểu biết thực sự và có thể đánh giá cả tiềm năng của thị trường lẫn chất lượng quản lý.

Đối với những người đang xây dựng tài sản, điều này chuyển thành một nhận định mạnh mẽ: kiến thức chuyên môn hiện có của bạn trở thành một tài sản. Nếu bạn làm trong lĩnh vực y tế, fintech, bán lẻ, hoặc bất kỳ lĩnh vực nào khác, bạn có những hiểu biết mà các nhà đầu tư cá nhân thông thường không có. Việc tận dụng chuyên môn đó—dù bằng cách đầu tư vào các công ty trong lĩnh vực của bạn, khởi động một công việc kinh doanh phụ, hay tư vấn—mang lại cho bạn một lợi thế cạnh tranh thực sự.

Nghĩ như một chủ sở hữu, không chỉ như một nhà đầu tư: Xây dựng nhiều dòng tài sản

Sự khác biệt sâu sắc nhất trong cách các tỷ phú tiếp cận tiền bạc nằm ở việc nghĩ như chủ sở hữu thay vì nhân viên. Theo nghiên cứu được trích dẫn trên Inc.com, khoảng 65% tài sản trong số những người giàu nhất thế giới đến từ việc bán hoặc sở hữu cổ phần trong các doanh nghiệp—không chỉ đến từ lương hay cổ tức thụ động.

Trong giai đoạn 2023 đến 2024, Bezos đã tăng giá trị ròng thêm khoảng 70 tỷ USD. Bước nhảy khổng lồ này không đến từ lương của ông ở Amazon, mà đến từ giá trị cộng dồn của các khoản nắm giữ và sự tăng trưởng của nhiều khoản đầu tư khác nhau. Bài học vượt ra ngoài các tỷ phú: những cá nhân có thu nhập trung bình có thể áp dụng tư duy “sở hữu” này thông qua bất động sản cho thuê, tạo sản phẩm số để tạo thu nhập thụ động, khởi động các công việc kinh doanh phụ, hoặc xây dựng các khóa học trực tuyến.

Nhiều dòng thu nhập còn đóng vai trò quan trọng khác: chúng tạo ra một “khoản đệm” tài chính. Khi bạn dựa vào một công việc duy nhất, suy thoái kinh tế và các cuộc khủng hoảng có thể là mối đe dọa mang tính sinh tồn. Khi bạn sở hữu bất động sản cho thuê, vận hành một công việc kinh doanh phụ, nắm giữ các khoản đầu tư đa dạng và nhận thu nhập thụ động, thì một cú suy giảm ở một mảng sẽ được bù đắp bởi các mảng khác. Sự bền bỉ này là thứ tách những người xây dựng tài sản khỏi những người chỉ nắm giữ tài sản.

Chốt lại: Ba thói quen bạn có thể áp dụng ngay hôm nay

Vậy, Jeff Bezos đã trở nên giàu có như thế nào và tiếp tục ngày càng giàu hơn ra sao? Công thức kết hợp giữa việc đa dạng hóa trên nhiều loại tài sản và ngành nghề, tập trung kỷ luật vào các khoản đầu tư nằm trong vùng hiểu biết của bạn, và một sự thay đổi tư duy cốt lõi hướng tới việc “sở hữu”. Đây không phải là những ý tưởng mang tính cách mạng—chúng là cách ứng dụng có hệ thống các nguyên tắc đã được chứng minh.

Bạn không cần bắt đầu bằng việc chuyển những cuốn sách từ một gara, hay sáng lập một gã công nghệ khổng lồ. Thay vào đó, hãy áp dụng ba thói quen của Bezos ở chính cấp độ của bạn: đa dạng hóa các khoản đầu tư và nguồn thu nhập của bạn, đầu tư vào các cơ hội nơi bạn có chuyên môn thực sự, và chuyển tư duy từ nhân viên sang chủ sở hữu. Dù thông qua bất động sản, các thương vụ kinh doanh nhỏ, hay các khoản đầu tư chiến lược, con đường xây dựng khối tài sản đáng kể vẫn giữ nguyên tính nhất quán. Hãy nghiên cứu các chiến lược của những người giàu có nhất trong lịch sử—không phải để sao chép y hệt các bước đi của họ, mà để hiểu các nguyên tắc nền tảng giúp tài sản tăng trưởng theo cấp số nhân trong nhiều thập kỷ.