Khi tôi bắt đầu tìm hiểu về giao dịch tiền điện tử, điều đầu tiên tôi phải nắm vững là thuật ngữ cơ bản. Và thành thật mà nói, nếu không hiểu rõ về lệnh long và short, bạn sẽ không thể tiến xa hơn nữa. Hai khái niệm này là nền tảng của tất cả những gì các nhà giao dịch làm trên thị trường.

Hãy bắt đầu với lịch sử. Chính xác nguồn gốc của từ long và short trong giao dịch không ai có thể nói chắc chắn, nhưng những lần đề cập công khai đầu tiên về các thuật ngữ này xuất hiện từ năm 1852 trong tạp chí The Merchant's Magazine. Logic của các tên gọi khá đơn giản: long (từ tiếng Anh dài) dùng để chỉ các vị thế tăng giá, vì giá thường ít khi tăng đột ngột, và các giao dịch này giữ lâu. Short (từ tiếng Anh ngắn) là đặt cược vào giảm giá, và thường các giao dịch này được đóng nhanh hơn.

Vậy long nghĩa là gì trong thực tế? Đó là khi bạn mua một tài sản theo giá hiện tại, rồi chờ đợi nó tăng giá để bán lại với giá cao hơn. Ví dụ, nếu bạn thấy một token giá 100 đô la và nghĩ rằng nó sẽ lên tới 150, bạn chỉ cần mua và chờ đợi. Chênh lệch giữa giá mua và bán là lợi nhuận của bạn. Mọi thứ rất đơn giản và trực quan ngay cả với người mới bắt đầu.

Short hoạt động theo cách khác. Ở đây, bạn đặt cược rằng tài sản đang bị định giá quá cao và sẽ giảm. Cơ chế như sau: bạn vay tài sản từ sàn giao dịch, ngay lập tức bán nó theo giá hiện tại, rồi chờ giá giảm và mua lại với giá thấp hơn để trả lại cho sàn. Giả sử, Bitcoin giá 61.000 đô la, và bạn nghĩ rằng nó sẽ giảm xuống còn 59.000 đô la. Bạn vay một Bitcoin, bán ra, chờ giá giảm, mua lại và trả lại. Phần còn lại là 2.000 đô la trừ phí giao dịch — đó là lợi nhuận của bạn. Trên thực tế, tất cả chỉ diễn ra trong vài cú nhấp chuột trên nền tảng giao dịch, không có gì phức tạp.

Trong cộng đồng các nhà giao dịch tiền điện tử, thường gọi là bò và gấu. Bò là những người tin vào sự tăng trưởng của thị trường và mở các vị thế dài hạn, mua tài sản. Từ này bắt nguồn từ hình ảnh con bò, nâng giá bằng sừng của nó. Gấu ngược lại, chờ giảm giá và mở các vị thế ngắn hạn, gây áp lực lên giá trị, giống như con gấu đấm bằng chân.

Nếu nói về hợp đồng tương lai, thì đó là các công cụ cho phép kiếm lợi từ biến động giá mà không cần sở hữu chính tài sản đó. Chính hợp đồng tương lai cho phép mở các vị thế short và kiếm lợi từ giảm giá, điều mà không thể thực hiện trên thị trường giao ngay. Trong crypto, chủ yếu có hai loại: hợp đồng không kỳ hạn không ngày đáo hạn và hợp đồng tính toán, trong đó bạn chỉ nhận được chênh lệch giá chứ không sở hữu chính tài sản.

Hedging là cách để bảo vệ bản thân khỏi các biến động giá bất ngờ. Nếu bạn mở long trên hai Bitcoin, nhưng không chắc chắn về dự đoán của mình, bạn có thể cùng lúc mở short trên một Bitcoin. Nếu giá tăng, bạn sẽ có lợi từ long, nhưng mất tiền từ short, và thiệt hại sẽ nhỏ hơn. Ngược lại, nếu giá giảm. Đây không phải là phương thuốc chữa tất cả, nhưng giúp giảm thiểu rủi ro.

Một điều quan trọng là thanh lý. Khi bạn giao dịch bằng đòn bẩy và giá biến động mạnh theo hướng bất lợi, sàn có thể tự động đóng vị thế của bạn nếu số ký quỹ không đủ. Thường trước đó sẽ có cảnh báo gọi ký quỹ — đề nghị bổ sung ký quỹ. Nếu không làm theo, vị thế sẽ bị đóng theo giá thị trường, và bạn sẽ mất một phần vốn.

Long dễ hiểu hơn vì đơn giản chỉ là mua, giống như trên thị trường giao ngay. Short phức tạp hơn về mặt logic, và giảm giá thường xảy ra nhanh hơn, khó đoán hơn so với tăng giá. Thêm vào đó, phần lớn các nhà giao dịch sử dụng đòn bẩy để tăng lợi nhuận, nhưng điều này cũng làm tăng rủi ro.

Tóm lại: long là đặt cược vào tăng giá, short vào giảm giá. Lựa chọn giữa chúng phụ thuộc vào dự đoán và chiến lược của bạn. Hợp đồng tương lai và các phái sinh cho phép kiếm lợi từ các hoạt động đầu cơ mà không cần sở hữu tài sản, nhưng nhớ rằng — lợi nhuận tiềm năng lớn đi kèm với rủi ro lớn hơn. Đây không phải là công cụ dành cho người mới chưa có kinh nghiệm.